Χόνδρινες Βλάβες

Οι χόνδρινες βλάβες είναι είτε κακώσεις του αρθρικού χόνδρου, είτε χρόνιες εκφυλιστικές βλάβες. Οδηγούν σε προοδευτική φθορά και καταστροφή της άρθρωσης. Είναι γνωστό εδώ και πολλές δεκαετίες ότι ο αρθρικός χόνδρος δεν έχει δυνατότητα αυτοΐασης, επομένως η πρώιμη διάγνωση και η σωστή αντιμετώπιση μιας χόνδρινης βλάβης/κάκωσης είναι πολύ σημαντική.

Ο αρθρικός χόνδρος είναι μια λεπτή επιφάνεια έως 5 χιλιοστά που καλύπτει το τμήμα του οστού που βρίσκεται μέσα στην άρθρωση. Σκοπός του αρθρικού χόνδρου είναι να δημιουργεί μια λεία επιφάνεια επαφής με το γειτονικό οστό μιας άρθρωσης και να επιτρέπει την κίνηση και ολίσθηση των αρθρικών επιφανειών με μηδενικό συντελεστή τριβής. Επίσης, σπουδαία λειτουργία του αρθρικού χόνδρου είναι η απορρόφηση κραδασμών.

Κατηγορίες χόνδρινων βλαβών

Οι χόνδρινες βλάβες ταξινομούνται με βάση το μέγεθός τους, το βάθος τους και το αν βρίσκονται σε σημεία της άρθρωσης όπου υπάρχουν περισσότερα φορτία (φορτιζόμενες επιφάνειες)

Έτσι έχουμε τα εξής στάδια:

  • Στάδιο Ι, εφόσον η χόνδρινη βλάβη / κάκωση είναι απλά μια μαλάκυνση του χόνδρου
  • Στάδιο ΙΙ, όταν ο αρθρικός χόνδρος εμφανίζει διαταραχή της λείας επιφάνειάς του, αλλά το πάχος των αλλοιώσεων είναι έως το 50% του πάχους του χόνδρου
  • Στάδιο ΙΙΙ, όταν η χόνδρινη βλάβη ξεπερνά το 50% του πάχους του χόνδρου και
  • Στάδιο IV, όταν έχει καταστραφεί τοπικά ο χόνδρος και έχει αποκαλυφθεί το υποχόνδριο οστούν.

Ταξινόμηση χονδρικών βλαβών

Αιτίες που προκαλούν χόνδρινες βλάβες

Οι συχνότερες αιτίες είναι:

  • Τραυματισμός του χόνδρου (σε αθλητικές δραστηριότητες ή τροχαία ατυχήματα), όπως πτώση από ύψος 1-2 μέτρων, απότομη επιβράδυνση, πρόσκρουση της άρθρωσης (γόνατος) σε σκληρή επιφάνεια, όπως το έδαφος.
  • Επαναλαμβανόμενοι μικροτραυματισμοί, οι οποίοι σε διάστημα μηνών ή και ετών δημιουργούν μια χόνδρινη βλάβη
  • Οστεοχονδρίτιδα και οστεονέκρωση. Η πρώτη εμφανίζεται στον αναπτυσσόμενο σκελετό, ενώ η δεύτερη στον ενήλικα. Έχουν ως κοινό υπόβαθρο την τοπική ισχαιμία του οστού, που οδηγεί σε απώλεια της αιμάτωσης στην περιοχή της βλάβης και καταστροφή του χόνδρου.
  • Αυξημένο σωματικό βάρος, το οποίο οδηγεί σε πρόωρη φθορά του χόνδρου και αρθρίτιδα.

 

Χόνδρινες βλάβες

A. Αρθροσκοπική εικόνα υγιούς χόνδρου (ΜΚ: μηριαίος Κόνδυλος, Μ: Μηνίσκος, Κ: Κνήμη) B. Χονδροπάθεια σταδίου Ι (βέλη) C. Χονδροπάθεια σταδίου ΙΙ (βέλη) D. Χονδροπάθεια σταδίου ΙΙΙ

 

Συμπτώματα χόνδρινων βλαβών

Τα τυπικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

  • Πόνο και δυσχέρεια στις κινήσεις της άρθωσης,
  • Δυσκολία στη βάδιση και τις καθημερινές ή αθλητικές δραστηριότητες (όταν οι χόνδρινες βλάβες εντοπίζονται στις αρθρώσεις των κάτω άκρων),
  • Οίδημα (πρήξιμο), με υποτροπιάζοντα επεισόδια, κυρίως μετά από άσκηση,
  • Αίσθημα μπλοκαρίσματος της άρθρωσης,
  • Αίσθημα αστάθειας της άρθρωσης.

 

Διάγνωση χόνδρινων βλαβών

Η λεπτομερής λήψη του ιστορικού και η προσεκτική κλινική εξέταση είναι ικανά να θέσουν την υποψία χόνδρινης βλάβης. Η επιβεβαίωση γίνεται με τις απεικονιστικές μεθόδους, στις οποίες ξεχωριστή θέση κατέχουν η ακτινογραφία και η μαγνητική τομογραφία.

Οστεοχόνδρινο έλλειμμα

 

Θεραπευτική αντιμετώπιση χόνδρινων βλαβών

Στα αρχικά στάδια και εφόσον δε συντρέχει ειδικός λόγος (π.χ. αποσπασμένο οστεοχόνδρινο τεμάχιο), η θεραπευτική προσέγγιση είναι συντηρητική. Σε αυτή ανήκουν:

  • Ανάπαυση
  • Παγοθεραπεία
  • Επίδεση
  • Διατήρηση της άρθρωσης σε επίπεδο υψηλότερο της καρδιάς

Όταν τα συμπτώματα επιμένουν, τότε στα συντηρητικά μέσα προστίθενται και τα ακόλουθα:

  • Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη
  • Φυσικοθεραπεία
  • Συμπληρώματα που περιέχουν θειϊκή γλυκοζαμίνη, χονδροϊτίνη και υαλουρονικό, αν και οι σοβαρότερες επιστημονικές εργασίες αμφισβητούν έντονα την αποτελεσματικότητά τους.

Χειρουργική αντιμετώπιση χόνδρινων βλαβών

Σε αποτυχία των συντηρητικών μέσων και όταν υπάρχουν οι κατάλληλες ενδείξεις, (ηλικία ασθενούς, μέγεθος βλάβης κλπ) συνιστάται χειρουργική αντιμετώπιση. Στη χειρουργική αντιμετώπιση, η οποία στην πλειονότητα των περιπτώσεων γίνεται αρθροσκοπικά (χωρίς διάνοιξη της άρθρωσης), έχουμε τις εξής επιλογές:

  • Λείανση χόνδρινων βλαβών με αφαίρεση ασταθών χόνδρινων τμημάτων
  • Επανακαθήλωση οστεοχόνδρινων ασταθών τεμαχίων,
  • Τεχνική μικροκαταγμάτων (microfracturing) για την ευόδωση της τοπικής αιμάτωσης και την ανακατασκευή του χόνδρου,
  • Καλλιέργεια χονδροκυττάρων και τοποθέτηση του χόνδρινου τμήματος στο χόνδρινο έλλειμμα
  • Αυτόλογη μεταμόσχευση οστεοχόνδρινων τμημάτων, δηλαδή λήψη υγιούς χόνδρου του ασθενούς από μη φορτιζόμενο σημείο της άρθρωσης και τοποθέτησή του στο χόνδρινο έλλειμμα
  • Τοπικός καθαρισμός και εμφύτευση βιολογικών αυξητικών παραγόντων (βλαστοκυττάρων), που λαμβάνονται από τον ίδιο τον ασθενή την ώρα της επέμβασης
  • Τοπική εφαρμογή βιοτεχνολογικών υλικών, που σε σύντομο χρονικό διάστημα (8 εβδομάδες), μετατρέπονται σε αρθρικό χόνδρο

Ακολουθούν παραδείγματα από το προσωπικό αρχείο ασθενών του Β.Κ.Φωτόπουλου.

Χόνδρινη βλάβη γόνατος, πριν και μετά την αρθροσκοπική αντιμετώπιση.                                                                  ΕΜΚ: Έσω Μηριαίος Κόνδυλος, Μ: Μηνίσκος, Κ: Κνήμη, ΑΧ: Ασταθής Χόνδρος,                                                              Κίτρινο βέλος: αποκολλημένο ελεύθερο χόνδρινο τεμάχιο

 

Η απόφαση για την ενδεικνυόμενη θεραπευτική αντιμετώπιση εξατομικεύεται για τον κάθε ασθενή και γίνεται πάντα μετά από λεπτομερή λήψη του ιστορικού, ενδελεχή κλινική εξέταση, μελέτη των απεικονιστικών ευρημάτων και προσωπική συζήτηση με τον Δρ.Β.Κ.Φωτόπουλο.

 

Μπορείτε επίσης να διαβάσετε τα ακόλουθα άρθρα (πατώντας τους ακόλουθους συνδέσμους):

 

επικοινωνία