Βλαισός μέγας δάκτυλος (Κότσι)

Ο βλαισός μέγας δάκτυλος (κοινώς το «κότσι» στο πόδι) είναι η συχνότερη παραμόρφωση του προσθίου ποδός, που δημιουργεί τόσο αισθητικά, όσο και λειτουργικά προβλήματα. Το μεγάλο δάκτυλο στο πόδι παίζει πολύ σπουδαίο ρόλο, τόσο στην ισορροπία κατά την όρθια θέση, όσο και στη βάδιση.
Παραμορφώσεις του δημιουργούν δυσκολίες, ιδιαίτερα στη βάδιση, με αποτέλεσμα πόνο, δυσχέρεια στη βάδιση και δυσκολία ανεύρεσης κατάλληλων υποδημάτων.

Τι είναι το «κότσι»;

Ο βλαισός μέγας δάκτυλος στο πόδι (το κότσι) είναι η πιο συχνή ανατομική παραμόρφωση του μεγάλου δακτύλου των ποδιών. Στο κότσι, το μεγάλο δάκτυλο αποκτά κλίση προς τα έξω, με τάση να ακουμπήσει πάνω στα υπόλοιπα δάκτυλα του ποδιού. Η προς τα έξω μετατόπισή του δημιουργεί εξόστωση στην έσω πλευρά της άρθρωσης. Η εξόστωση αυτή τρίβεται στο παπούτσι, δημιουργώντας εξελκώσεις και πόνο (επόμενη εικόνα). Συνήθως το κότσι συνοδεύεται και από στροφή του δακτύλου, αλλά και άλλες παραμορφώσεις των γειτονικών δακτύλων, στην προσπάθειά τους να βρουν το «χώρο» τους μέσα στο στενό παπούτσι.

 

 

 

 

 

 

Βλαισός μεγάλος δάκτυλος: σχηματική απεικόνιση, κλινική εμφάνιση και ακτινολογική εικόνα

 

Τι προκαλεί το κότσι στο πόδι;

Η συνηθέστερη, αλλά όχι αποκλειστική αιτία, είναι η χρήση στενών και ψηλοτάκουνων παπουτσιών πολλές ώρες την ημέρα. Αυτά, πιέζουν τα δάκτυλα σε στενό χώρο, τοποθετώντας τα σε αφύσικες θέσεις (επόμενη εικόνα).  Αυτός είναι και ο λόγος που το κότσι εμφανίζεται πολύ συχνότερα σε γυναίκες, με μια αναλογία γυναικών προς άνδρες 10:1. Από αναλύσεις σε σκελετούς βρέθηκε πως το μεσαίωνα η αναλογία ανδρών/γυναικών με κότσι ήταν 1:1. Μάλιστα, τον 16-17ο αιώνα υπερτερούσαν οι άνδρες, λόγω της χρήσης στενών υποδημάτων με τακούνι!
Υπάρχουν όμως και άλλοι παράγοντες, όπως η κληρονομικότητα (από μητέρα σε κόρη, ιδίως όταν εμφανίζεται σε νεαρές κοπέλες), η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η βλαισοπλατυποδία.

Εκτός από τις «τοπικές» αιτίες, έχουν ενοχοποιηθεί και άλλες καταστάσεις, όπως ο βραχύς αχίλλειος τένοντας και γαστροκνήμιος μυς, η βλαισότητα του γόνατος (βλαισογονία) και η έξω στροφή του γόνατος και του ισχίου.

 

                                             Το στενό παπούτσι και η επίδρασή του στο «κότσι»

 

Πώς φαίνεται το κότσι;

Αρχικά το μεγάλο δάκτυλο αρχίζει να στρέφεται προοδευτικά προς τα έξω, πιέζοντας το δεύτερο δάκτυλο.  Στη συνέχεια αναπτύσσεται μια εξόστωση (οστεόφυτο) στην έσω πλευρά της άρθρωσης. Αυτή η εξόστωση τρίβεται με το παπούτσι και προκαλεί ένα διαλείποντα ερεθισμό και πόνο κατά τη βάδιση με υποδήματα. Ακολούθως, και ενώ η στροφή του μεγάλου δακτύλου προς τα έξω μεγαλώνει, το δεύτερο δάκτυλο εφιππεύει του μεγάλου δακτύλου και κάμπτεται, στην προσπάθειά του να βρει χώρο μέσα στο στενό υπόδημα. Αυτή η συνυπάρχουσα με το κότσι  παραμόρφωση λέγεται σφυροδακτυλία του δεύτερου δακτύλου.

Η ανάπτυξη τήλων (κάλων) κάνει ακόμα πιο επώδυνη την πάθηση. Αν η πάθηση μείνει χωρίς θεραπεία, η μεταταρσιοφαλαγγική άρθρωση του μεγάλου δακτύλου οδηγείται σε σοβαρού βαθμού υπεξάρθρημα.

Μπορώ να αντιμετωπίσω το κότσι ποδιού;

Στα πρώτα στάδια όταν η παραμόρφωση είναι ακόμα μικρή μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικοί νάρθηκες. Αυτοί, χρησιμοποιούνται συνήθως κατά τις νυκτερινές ώρες (επόμενη εικόνα δεξιά). Φαρδιά μαλακά παπούτσια επίσης προστατεύουν. Στη συντηρητική αγωγή θέση έχουν και τα επικάλια καθώς και σιλικονούχα μαξιλαράκια που χρησιμοποιούνται ανάμεσα στα δάκτυλα. Αξίζει να τονιστεί ότι η συντηρητική αντιμετώπιση δεν εξαφανίζει το κότσι. Απλά, ίσως καθυστερεί την εξέλιξή του και ανακουφίζει προσωρινά από το συμπτώματα.

Όταν όμως η συντηρητική θεραπεία δεν αποδίδει και ο ασθενής εμφανίζει σημαντικές δυσκολίες και πόνο στη βάδιση, τότε καταφεύγουμε στη χειρουργική αντιμετώπιση. Πρέπει να σημειωθεί πως το χειρουργείο δε γίνεται τόσο για αισθητικούς λόγους, αλλά κυρίως για λειτουργικούς.

      

 

 

 

 

 

 

       Συντηρητικά μέσα αντιμετώπισης βλαισού μεγάλου δακτύλου στα αρχικά στάδια

 

Τι είδους χειρουργείο να κάνω για το κότσι στο πόδι;

Στη βιβλιογραφία αναφέρονται περίπου 150 χειρουργικές επεμβάσεις, με κοινό στόχο να διορθώσουν την παραμόρφωση του μεγάλου δακτύλου, να αφαιρέσουν το κότσι και να ανακουφίσουν από τον πόνο.  Γίνεται κατάλληλος ακτινολογικός έλεγχος και αναλόγως της παραμόρφωσης και του βαθμού, αποφασίζεται ποια είναι η καταλληλότερη επέμβαση. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη χειρουργική αντιμετώπιση του βλαισού μεγάλου δακτύλου, πατήστε εδώ.

Πώς γίνεται η επέμβαση για το κότσι;

Ο Δρ Β.Κ.Φωτόπουλος χρησιμοποιεί εξειδικευμένο πρόγραμμα προεγχειρητικού σχεδιασμού σε ηλεκτρονικό υπολογιστή, με βάση το οποίο ανευρίσκονται οι γωνίες παραμόρφωσης με απόλυτη ακρίβεια. Αυτό εξασφαλίζει μέγιστη λεπτομέρεια στον προεγχειρητικό σχεδιασμό και λήψη απόφασης με ακρίβεια για το ποια επέμβαση ενδείκνυται σε κάθε περίπτωση, σε κάθε πόδι (επόμενη εικόνα).

 

 

 

 

 

 

 

 

Α. Λεπτομερής προεγχειρητικός σχεδιασμός και Β. ακριβής εκτέλεση της επέμβασης
C. Προεγχειρητική και D. μετεγχειρητική φωτογραφία της ασθενούς

 

Ο ασθενής προσέρχεται στο νοσοκομείο την προκαθορισμένη ημέρα και ώρα. Διενεργείται ο προεγχειρητικός έλεγχος (γενικές εξετάσεις αίματος και ούρων, ακτινογραφία θώρακος και καρδιογράφημα). Ακολούθως, ο ασθενής εισάγεται στη χειρουργική αίθουσα, όπου πραγματοποιείται η χειρουργική επέμβαση. Μετά την επέμβαση, ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι του (συνήθως 2-3 ώρες αργότερα). Εάν κάποιος το επιθυμεί, μπορεί φυσικά να παραμείνει νοσηλευόμενος για ένα βράδυ.

Τι αναισθησία χρειάζεται για την επέμβαση βλαισού μεγάλου δακτύλου;

Για τη διενέργεια της επέμβασης αρκεί μόνο τοπική αναισθησία, δηλαδή  μόνο «μούδιασμα» του ποδιού. Αυτή η αναισθησία εξασφαλίζει καθόλου πόνο τις μετεγχειρητικές ημέρες. Μετεγχειρητικά, το πόδι δεν πονάει καθόλου. Η επέμβαση διαρκεί από 20 λεπτά έως μία ώρα, ανάλογα με το βαθμό παραμόρφωσης και ο ασθενής επιστρέφει την ίδια μέρα σπίτι του. Αν πρόκειται για παραμόρφωση και στα δυο πόδια, είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται και τα δύο πόδια την ίδια χρονική στιγμή.

Η βάδιση επιτρέπεται από τις πρώτες 2 ώρες μετά την επέμβαση, με χρήση κατάλληλων υποδημάτων. Συνήθως μετά από λίγες εβδομάδες ο ασθενής είναι σε θέση να φορέσει και πάλι παπούτσια της αρεσκείας του (ακόμα και ψηλοτάκουνα για τις γυναίκες). 

Ακτινολογική εικόνα διαφόρων τύπων επέμβασης για το βλαισό μεγάλο δάκτυλο:
Α. Οστεοτομία Chevron (πριν και μετά), Β. Οστεοτομία Scarf και Akin (πριν και μετά) και
C. Οστεοτομία βάσης 1ου μεταταρσίου και Akin (πριν και μετά). 

 

Υπάρχουν κίνδυνοι από το χειρουργείο για το κότσι;

Κάθε χειρουργική επέμβαση εγκυμονεί κινδύνους, που εδώ είναι σπάνιοι, λόγω της μικρής βαρύτητας της επέμβασης. Οι κίνδυνοι αυτοί ελαχιστοποιούνται ακόμη περισσότερο με τον κατάλληλο προεγχειρητικό σχεδιασμό. Έχουν αναφερθεί όμως περιπτώσεις μετεγχειρητικής λοίμωξης (περίπου 1%), υπερδιόρθωση, ψευδάρθρωση και μετεγχειρητική δυσκαμψία.

Πόσο καιρό διαρκεί η αποκατάσταση μετά από το χειρουργείο για το κότσι ποδιού;

Η πλήρης αποκατάσταση εξαρτάται από τη βαρύτητα του περιστατικού. Σίγουρα όμως οι πρώτες δύο εβδομάδες είναι σημαντικές, μέχρι να υποχωρήσει το οίδημα και να επουλωθεί το χειρουργικό τραύμα. Τις πρώτες 3-4 εβδομάδες ο/η ασθενής βαδίζει με ειδικό υπόδημα (υπόδημα αποφόρτισης προσθίου ποδός, επόμενη εικόνα). Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο/η ασθενής μπορεί στις 4-6 εβδομάδες να επιστρέψει ακόμα και σε αθλητικές δραστηριότητες. Σε άλλες πιο βαριές περιπτώσεις, το πόδι επιστρέφει στην κανονικότητά του μέσα σε 3 μήνες.

 

Μετεγχειρητικό υπόδημα αποφόρτισης προσθίου ποδός

 

κότσι

κότσι

Πλεονεκτούν οι διαδερμικές τεχνικές  για το κότσι;

Oι διαδερμικές τεχνικές (οι τεχνικές δηλαδή με 2-3 μικρές τομές 1 εκ. στο δέρμα) έχουν θέση στη χειρουργική του βλαισού μεγάλου δακτύλου. Δίνουν τη δυνατότητα διόρθωσης σε μικρές και μέτριες παραμορφώσεις, γι’αυτό έχουν ένδειξη σε επιλεγμένο αριθμό ασθενών. Διαφορετικά οδηγούν σε υψηλά ποσοστά επιπλοκών, όπως  τραυματισμούς αισθητικών νεύρων (με συνέπεια μόνιμο μούδιασμα), ανεπαρκή διόρθωση της βλάβης, υψηλά ποσοστά ψευδαρθρώσεων, καθώς και υποτροπή της παραμόρφωσης μέσα σε γρήγορο χρονικό διάστημα. Δεν είναι τυχαίο ότι οι εξειδικευμένοι χειρουργοί ποδιού στη Βόρειο Ευρώπη και Βόρειο Αμερική προτιμούν τις ανοικτές μεθόδους.
Οι ανοικτές τεχνικές επιτελούνται πια από μικρού μήκους τομές έως 3 εκατοστών, που εξασφαλίζουν  τον απαιτούμενο χώρο για την επέμβαση και εξασφαλίζουν το ιδανικό αποτέλεσμα. Η συρραφή στους ασθενείς μας γίνεται πάντα με ενδοδερμικές τεχνικές, οι οποίες έχουν ως αποτέλεσμα τομές δέρματος που μόλις και μετά βίας φαίνονται.
Ο Δρ Β.Κ.Φωτόπουλος έχει εκπαιδευτεί πάνω στη χειρουργική του βλαισού δακτύλου σε εξειδικευμένα κέντρα της Γερμανίας. Διαθέτει πολυετή πείρα πάνω στη χειρουργική αντιμετώπιση του βλαισού δακτύλου, επιτελεί μικρές τομές, ενώ η ενδοδερμική τεχνική συρραφής εξασφαλίζει σχεδόν καθόλου ουλές.

Μπορεί να αντιμετωπιστεί το κότσι με Laser;

Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: όχι. Το Laser δεν έχει καμία θέση στην αντιμετώπιση της πάθησης. Η διόρθωση που θα οδηγήσει και στην οριστική λύση του προβλήματος γίνεται μόνο με τη χειρουργική επέμβαση. Η πάθηση δεν υποτροπιάζει, εάν η επέμβαση πραγματοποιηθεί σωστά.

Συνοψίζοντας, το κότσι στο πόδι αποτελεί την πιο συχνή παραμόρφωση του προσθίου ποδός, η οποία, πέρα από αισθητικά, δημιουργεί κυρίως λειτουργικά προβλήματα. Η αντιμετώπιση της παραμόρφωσης αυτής με τις σύγχρονες τεχνικές, εξασφαλίζει:

  • Ανώδυνο χειρουργείο
  • Ανώδυνη μετεγχειρητική αποκατάσταση
  • Ταχύτατη κινητοποίηση με βάδιση, λίγες ώρες μετά την επέμβαση
  • Χωρίς νοσηλεία του ασθενούς
  • Ελάχιστη παρέμβαση στους ιστούς

Ακολουθούν παραδείγματα προσωπικών ασθενών του Β.Κ.Φωτόπουλου, με εικόνες πριν και μετά τη χειρουργική αντιμετώπιση.          

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Μπορείτε να διαβάσετε επίσης τα ακόλουθα άρθρα (κάνοντας κλικ επάνω σε αυτά):

 

 

επικοινωνία

επικοινωνία