Κάταγμα κεφαλής κερκίδας: πόσο αθώο είναι τελικά;

Το κάταγμα της κεφαλής κερκίδας είναι το συχνότερο κάταγμα στην περιοχή του αγκώνα, φθάνοντας έως και το 60% των καταγμάτων στην άρθρωση αυτή. Αφορά το 3% στο σύνολο των καταγμάτων του σκελετού. Σε ποσοστό 85% συμβαίνει σε δραστήριους ενήλικες 20-60 ετών και ο συνηθέστερος μηχανισμός κάκωσης είναι η πτώση στο έδαφος και η στήριξη με την παλάμη. Όχι σπάνια, το κάταγμα αυτό συνοδεύεται και από άλλες κακώσεις του καρπού, του αγκώνα και του ώμου, γι’ αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μη διαφύγουν συνοδές κακώσεις, που θα οδηγήσουν σε άσχημα αποτελέσματα.

 

 

Λίγα λόγια για την ανατομία του αγκώνα
Ο αγκώνας αποτελείται από το βραχιόνιο, την ωλένη και την κερκίδα (αριστερά εικόνα) και θεωρείται μια από τις σημαντικότερες αρθρώσεις του ανθρωπίνου σώματος. Με την έκτασή του επιτρέπει στο ανθρώπινο είδος να συλλαμβάνει την τροφή και με την κάμψη του να τη φέρνει στο στόμα. Αυτονόητο είναι πως οι τραυματισμοί του αγκώνα πρέπει να αντιμετωπίζονται με πολύ μεγάλη σοβαρότητα. Η κεφαλή της κερκίδας συμμετέχει στην άρθρωση του αγκώνα και είναι πολύ σημαντική στο να επιτρέπει τις στροφές του πήχυ, δηλαδή τον υπτιασμό και πρηνισμό του αντιβραχίου (δεξιά εικόνα).

 

 

Ο ασθενής με κάταγμα κεφαλής κερκίδας πονάει στην περιοχή του αγκώνα, κυρίως στην έξω πλευρά, σχεδόν αμέσως μετά τον τραυματισμό. Δυσκολεύεται να εκτελέσει κινήσεις του αγκώνα, παρά μόνο ένα μικρό εύρος κάμψης και έκτασης. Οι κινήσεις υπτιασμού-πρηνισμού είναι ιδιαίτερα επώδυνες.                                                                

Ταξινόμηση – Αντιμετώπιση καταγμάτων κεφαλής κερκίδας
Αν και τα περισσότερα κατάγματα κεφαλής κερκίδας είναι ρωγμώδη και απαρεκτόπιστα ή ελάχιστα παρεκτοπισμένα, υπάρχουν και τα παρεκτοπισμένα, τα οποία χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή στην αντιμετώπιση. Τα απαρεκτόπιστα συνήθως χρειάζονται μια απλή ανάρτηση του ώμου, χωρίς τοποθέτηση γύψου και σταδιακή κινητοποίηση με ή χωρίς χρήση λειτουργικού κηδεμόνα. Μπορεί αρχικά να βοηθήσει παρακέντηση στην άρθρωση για αφαίρεση αιματώματος και έγχυση τοπικού αναισθητικού, για ανακούφιση του πόνου. Με την πρώιμη κινητοποίηση καταπολεμούμε τη δυσκαμψία, η οποία συνήθως περιορίζει την πλήρη έκταση του αγκώνα, καθώς και τον πλήρη υπτιασμό. Η φυσικοθεραπεία (κινησιοθεραπεία) βοηθάει στις περισσότερες περιπτώσεις.

 

 

Τα παρεκτοπισμένα κατάγματα κεφαλής κερκίδας χρήζουν διεξοδικού ελέγχου με τρισδιάστατη αξονική ή/και μαγνητική τομογραφία, ώστε να αναγνωριστεί με ευκρίνεια η μορφολογία του κατάγματος και να αποκλεισθούν (ή να αποκαλυφθούν) συνοδές κακώσεις του αγκώνα, όπως άλλα κατάγματα ή συνδεσμικές βλάβες.
Τα παρεκτοπισμένα κατάγματα χρειάζονται πάντα χειρουργική αντιμετώπιση. Στις πιο απλές περιπτώσεις, μετά από ανοικτή ανάταξη ακολουθεί οστεοσύνθεση με μικρές κατάλληλες βίδες, όπου συνήθως 2 αρκούν (δεξιά εικόνα). Πολύ γρήγορα μετά το χειρουργείο ενθαρρύνεται η κινητοποίηση του αγκώνα, προς αποφυγή δυσκαμψίας.

 

 

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί οστεοσύνθεση με ειδικές μικρές πλάκες (επόμενη εικόνα αριστερά), αλλά σχεδόν πάντα μετά από τέτοιους τραυματισμούς παραμένει ένα ποσοστό δυσκαμψίας του αγκώνα. Στις πιο βαριές περιπτώσεις συντριβής της κεφαλής κερκίδας, κατά τις οποίες το κάταγμα είναι υπεράνω ανακατασκευής, ή αφαιρείται εντελώς η κεφαλή κερκίδας, ή αντικαθίσταται από μεταλλική κεφαλή (αρθροπλαστική κεφαλής κερκίδας, επόμενη εικόνα δεξιά).

 

 

Αν και φαινομενικά τα κατάγματα κεφαλής κερκίδας είναι απλά, πολλές φορές η έκβασή τους κρύβει εκπλήξεις. Για το λόγο αυτό χρειάζεται πολύ προσεκτικός έλεγχος, ώστε να αναδειχθεί η σοβαρότητα του τραυματισμού (μικρή ή μεγάλη), και αναλόγως να σχεδιαστεί η θεραπεία, συντηρητική ή χειρουργική, που θα επαναφέρει την πλήρη λειτουργικότητα του αγκώνα.

Συμπερασματικά, τα κατάγματα κεφαλής κερκίδας είναι τα συχνότερα κατάγματα στην περιοχή του αγκώνα και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μη διαφύγουν της διάγνωσης. Τα περισσότερα εξ’αυτών αντιμετωπίζονται συντηρητικά, ενώ τα παρεκτοπισμένα χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση, ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή μετατραυματική λειτουργία του αγκώνα.