Οστεοσύνθεση καταγμάτων γόνατος

Η οστεοσύνθεση καταγμάτων γόνατος είναι η επέμβαση κατά την οποία αποκαθίσταται η ανατομική συνέχεια των οστών του γόνατος. Τα κατάγματα του γόνατος είναι σοβαροί, ενδοαρθρικοί τραυματισμοί, που απαιτούν αφενός ανατομική ανάταξη και αφετέρου γρήγορη κινητοποίηση. Παρακάτω θα διερευνήσουμε τα είδη των καταγμάτων καθώς και τους τρόπους θεραπείας τους.

 

Κατάγματα γόνατος: Ταξινόμηση

Τα κατάγματα στην περιοχή του γόνατος περιλαμβάνουν:

  • τα κατάγματα της επιγονατίδας,
  • τα κατάγματα των μηριαίων κονδύλων (κάτω πέρας μηριαίου οστού) και
  • τα κατάγματα των κνημιαίων κονδύλων (άνω πέρας κνήμης) της κνήμης.

 

 

  1. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΕΠΙΓΟΝΑΤΙΔΑΣ

 

Κατάγματα Επιγονατίδας: Αίτια

  • Πτώση στο έδαφος με το γόνατο
  • Τροχαία ατυχήματα
  • Βίαιη σύσπαση του τετρακεφάλου μυός

Η συνηθέστερη μορφολογία τους είναι τα εγκάρσια κατάγματα που ουσιαστικά διαταράσσουν τον εκτατικό μηχανισμό του γόνατος.

 

Κατάγματα Επιγονατίδας : Ταξινόμηση

Διακρίνονται σε παρεκτοπισμένα, ρωγμώδη και συντριπτικά.

 

Κατάγματα Επιγονατίδας : Διάγνωση

 

  • Παρεκτοπισμένα κατάγματα

Η κλινική εικόνα είναι χαρακτηριστική στα παρεκτοπισμένα κατάγματα. Εμφανίζονται με διάσταση των δυο τμημάτων, στα οποία διακόπτεται η συνέχεια του εκτατικού μηχανισμού του τετρακεφάλου. Χαρακτηριστικά, οι ασθενείς δεν μπορούν να εκτείνουν το γόνατό τους. Το γόνατο είναι διογκωμένο (πρησμένο, γεμίζει με αίμα). Στην ψηλάφηση παρουσιάζεται κενό ανάμεσα στα δυο τμήματα της επιγονατίδος που διαχωρίστηκαν.

 

  • Ρωγμώδη κατάγματα

Στα ρωγμώδη απαρεκτόπιστα χρειάζεται προσοχή, ώστε να μη διαφύγουν και θεωρηθούν απλά ως «κάκωση» του γόνατος.

Διαγνωστικά θα βοηθήσει η απλή ακτινογραφία σε τρία επίπεδα (face, profile και κατ’εφαπτομένη, επόμενη εικόνα). Η αξονική τομογραφία είναι πολλές φορές απαραίτητη για τον προεγχειρητικό σχεδιασμό της επέμβασης.

Κατάγματα επιγονατίδας

Κατάγματα επιγονατίδας: A. Σε Profile και B. Σε κατ’ εφαπτομένη ακτινογραφία

 

Κατάγματα Επιγονατίδας : Αντιμετώπιση

  • Ρωγμώδη κατάγματα επιγονατίδας

Τα ρωγμώδη απαρεκτόπιστα κατάγματα αντιμετωπίζονται συντηρητικά με κηδεμόνα που κρατά το γόνατο ακινητοποιημένο σε έκταση. Η βάδιση επιτρέπεται με πατερίτσες και το κάταγμα πωρώνεται σχεδόν κατά κανόνα χωρίς προβλήματα σε 4-6 εβδομάδες.

 

  • Παρεκτοπισμένα κατάγματα επιγονατίδας

Τα παρεκτοπισμένα κατάγματα αντιμετωπίζονται πάντοτε με χειρουργική επέμβαση. Η επιγονατίδα έχει αρθρική επιφάνεια που θα πρέπει να αποκατασταθεί για να εξασφαλιστεί ομαλή κίνηση και λειτουργία. Διαφορετικά, όπως σε κάθε ενδαρθρικό κάταγμα, θα παραμείνει ανώμαλη αρθρική επιφάνεια με αποτέλεσμα την εμφάνιση μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας.

 

 

Κατάγματα του γόνατος

Κάταγμα επιγονατίδας, πριν και μετά την οστεοσύνθεση

 

  • Συντριπτικά κατάγματα επιγονατίδας

 Τα συντριπτικά κατάγματα επιγονατίδας απαιτούν ειδικούς χειρισμούς ανάταξης και οστεοσύνθεσης. Όταν το κάταγμα είναι υπεράνω ανακατασκευής, τότε η επιγονατίδα μπορεί να αφαιρεθεί. Η τελευταία μέθοδος καλό είναι να χρησιμοποιείται μόνο σε ακραίες περιπτώσεις.

 

  1. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΜΗΡΙΑΙΩΝ ΚΟΝΔΥΛΩΝ

Τα κατάγματα αυτά αφορούν την περιοχή των μηριαίων κονδύλων. Το κάταγμα μπορεί να συμβεί ύπερθεν των κονδύλων (υπερκονδύλιο) ή κατά τη διάρκεια του ατυχήματος να διαχωριστούν οι κόνδυλοι (διακονδύλιο) ή να είναι συνδυασμός (υπερ-διακονδύλιο).

Τα κατάγματα των μηριαίων κονδύλων είναι πολύ σοβαρές κακώσεις, επειδή διαταράσσεται η αρχιτεκτονική της άρθρωσης του γόνατος, που μπορεί να οδηγήσει αρθρίτιδα. Ευτυχώς δεν είναι τόσο συχνά, όσο τα κατάγματα των κνημιαίων κονδύλων. Συνήθως αφορούν νεαρά άτομα και συμβαίνουν σε κακώσεις υψηλής ενέργειας (εργατικά ατυχήματα, τροχαία ατυχήματα, πτώσεις από ύψος). Συμβαίνουν και σε ηλικιωμένους, ως αποτέλεσμα πτώσης.

 

Κατηγορίες καταγμάτων

Κατηγορίες καταγμάτων μηριαίων κονδύλων

 

Κατάγματα Μηριαίων Κονδύλων: Διάγνωση

Τα κατάγματα της περιοχής των κονδύλων, προκαλούν σημαντική παραμόρφωση στην περιοχή του γόνατος. Κάθε προσπάθεια κίνησης  προκαλεί κριγμό και έντονο πόνο. Το πόδι εμφανίζει μια παράδοξη παραμόρφωση, με μεγάλη διόγκωση και ο ασθενής είναι αδύνατο να μετακινήσει το γόνατό του. Εξυπακούεται πως είναι αδύνατη η όρθια στάση και η βάδιση.

Η αρχική εκτίμηση γίνεται με απλές ακτινογραφίες. Απαραίτητη είναι η αξονική τομογραφία με τρισδιάστατη απεικόνιση. Η εξέταση αυτή θα αποκαλύψει τις λεπτομέρειες του κατάγματος και θα βοηθήσει στον προεγχειρητικό σχεδιασμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα χρειαστεί αγγειογραφία του σκέλους. Αυτή η εξέταση θα βοηθήσει, ώστε να αποκλειστεί αγγειακός τραυματισμός της ιγνυακής αρτηρίας, που γειτνιάζει με το κάταγμα του γόνατος.

 

Κατάγματα Μηριαίων Κονδύλων: Αντιμετώπιση

Πρόκειται για σοβαρές κακώσεις και συνήθως ο ασθενής είναι πολυτραυματίας (έχει δηλαδή και άλλες σοβαρές συνοδές κακώσεις). Χρειάζεται νοσοκομειακή φροντίδα και όταν η γενική του κατάσταση το επιτρέψει, τότε αντιμετωπίζεται χειρουργικά. Ο στόχος της επέμβασης είναι η ανατομική ανάταξη με ανακατασκευή της άρθρωσης και η σταθερή οστεοσύνθεση.  Η σταθερή οστεοσύνθεση θα επιτρέψει τη γρήγορη κινητοποίηση της άρθρωσης, προς αποφυγή μετατραυματικής δυσκαμψίας.

 

 

Κατάγματα του γόνατος

Κάταγμα μηριαίων κονδύλων πριν και μετά την οστεοσύνθεση

 

  1. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΝΗΜΙΑΙΩΝ ΚΟΝΔΥΛΩΝ

Τα κατάγματα αυτά είναι αρκετά συχνά, αφορούν δε συνήθως στον έξω μηριαίο κόνδυλο και πιο σπάνια στον έσω. Αν η βία είναι μεγάλη, είναι δυνατό να παρατηρηθούν συντριπτικά κατάγματα και των δυο κονδύλων.

 

 

Κατάγματα Κνημιαίων Κονδύλων: Κλινική εικόνα

Υπάρχει διόγκωση του γόνατος από την συλλογή αίματος (αίμαρθρο), συχνά με παραμόρφωση της περιοχής καθώς επίσης και πόνος. Οι κινήσεις του γόνατος είναι περιορισμένες και επώδυνες, ενώ η βάδιση σχεδόν αδύνατη.

 

Κατάγματα του γόνατος

Μορφές καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων

 

Καταγμάτων Κνημιαίων Κονδύλων : Διάγνωση

Η ακτινογραφία σε δύο επίπεδα (face & profile) είναι η πρώτη εξέταση, καθώς αναδεικνύει αδρά τη μορφολογία του κατάγματος. Απαραιτήτως πρέπει να διενεργηθεί και αξονική τομογραφία, μέσω της οποίας  θα ελεγχθεί με ακρίβεια το είδος του κατάγματος, όπως και ο βαθμός της συντριβής και εμβύθισης της αρθρικής επιφανείας. Επομένως, η αξονική τομογραφία είναι απαραίτητη για τον ακριβή σχεδιασμό της θεραπείας, συντηρητικής ή χειρουργικής. Σε ορισμένα κατάγματα (οπωσδήποτε στα τύπου IV κατά Schatzker, αλλά και σε κάποια άλλα) είναι απαραίτητη και η αγγειογραφία. Η αγγειογραφία βοηθά στον εντοπισμό ή αποκλεισμό τραυματισμού της ιγνυακής αρτηρίας, που γειτνιάζει με το κάταγμα.

 

Κατάγματα Κνημιαίων Κονδύλων: Αντιμετώπιση
  • Συντηρητική αντιμετώπιση Καταγμάτων Κνημιαίων Κονδύλων

Η συντηρητική θεραπεία είναι κατάλληλη μόνο για μικρό αριθμό περιπτώσεων, όπου το κάταγμα είναι απαρεκτόπιστο. Μπορεί να εφαρμοστεί και σε ελάχιστα παρεκτοπισμένο κάταγμα με εμβύθιση έως 2 χιλιοστά. Στην περίπτωση αυτή χρησιμοποιούνται λειτουργικοί κηδεμόνες, που επιτρέπουν την ελεγχόμενη κίνηση του γόνατος. Όσον αφορά στην  βάδιση με φόρτιση του γόνατος, πρέπει να καθυστερήσει 2-3 μήνες προκειμένου να αποτραπεί η παρεκτόπιση του κατάγματος. Μια τέτοια κατάσταση θα μπορούσε να οδηγήσει σε χειρουργική επέμβαση.

  • Χειρουργική αντιμετώπιση Καταγμάτων Κνημιαίων Κονδύλων

Η πλειονότητα των καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων, απαιτεί χειρουργική επέμβαση με ανοικτή ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση.  Εναλλακτικά, η ανάταξη μπορεί να γίνει με αρθροσκοπική υποβοήθηση, αποφεύγοντας έτσι τη διάνοιξη της άρθρωσης. Επιτελούμε έτσι οστεοσύνθεση με ελάχιστα επεμβατική μέθοδο. Αυτή η μέθοδος εξασφαλίζει ταχύτερη και ανατομικότερη  αποκατάσταση. Χαρακτηριστικό είναι ότι η αρθροσκοπική υποβοήθηση, εμφανίζει μόνο πλεονεκτήματα σε σύγκριση με την ανοικτή μέθοδο.

Στόχος της επέμβασης είναι η ανατομική ανάταξη του κατάγματος και η σταθερή του οστεοσύνθεση που θα επιτρέψει τη γρήγορη κίνηση της άρθρωσης. Το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό, με πλήρη λειτουργική αποκατάσταση του γόνατος.

 

Κατάγματα του γόνατος

Κάταγμα του έξω κνημιαίου κονδύλου με σημαντικού βαθμού εμβύθιση, πριν και μετά την ανάταξη και οστεοσύνθεση. Στις δεξιές εικόνες η αρθροσκοπική εικόνα πριν και μετά την ανάταξη.

 

Καταγμάτων Κνημιαίων Κονδύλων: Επιπλοκές

Η οστεοσύνθεση καταγμάτων γόνατος, όταν γίνει σωστά, εξασφαλίζει τη λειτουργικότητα και τη βιωσιμότητα του γόνατος. Εάν το κάταγμα διαφύγει της διάγνωσης, ή η αντιμετώπιση είναι πλημμελής, το γόνατο θα οδηγηθεί γρήγορα στην οστεοαρθρίτιδα, γεγονός που θα σημάνει τη λειτουργική έκπτωση της άρθρωσης. Η λύση τότε θα είναι η ολική αρθροπλαστική, η αντικατάσταση δηλαδή της φθαρμένης άρθρωσης με τεχνητή.

Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι τα κατάγματα του γόνατος είναι εν δυνάμει σοβαροί τραυματισμοί και πρέπει να αντιμετωπίζονται σωστά από έμπειρη ορθοπαιδική ομάδα. Μόνο έτσι εξασφαλίζεται η λειτουργική αποκατάσταση και η αποφυγή επιπλοκών. Τις 2 τελευταίες δεκαετίες, ο Δρ. Β. Κ. Φωτόπουλος χρησιμοποιεί αποκλειστικά την αρθροσκοπική μέθοδο για την οστεοσύνθεση των καταγμάτων αυτών.

 

Μπορείτε επίσης να διαβάσετε τα ακόλουθα ενδιαφέροντα άρθρα:

 

επικοινωνία

call to action