Οστεοσύνθεση καταγμάτων αγκώνα

Στα κατάγματα αγκώνα ανήκουν κατά σειρά συχνότητας:

  • Τα κατάγματα κεφαλής κερκίδας
  • Τα κατάγματα ωλεκράνου και
  • Τα κατάγματα κάτω πέρατος βραχιονίου

Τα κατάγματα αγκώνα συμβαίνουν συνήθως κατά την πτώση στον αγκώνα, ή στο χέρι, όταν ο αγκώνας είναι σε έκταση. Μπορεί να συμβούν και μετά από τροχαία ατυχήματα, αν και οι απλές πτώσεις είναι η συνηθέστερη αιτία.

Ο αγκώνας είναι μια σύνθετη άρθρωση που σχηματίζεται από 3 οστά, το βραχιόνιο, την κερκίδα και την ωλένη. Συνυπάρχουν σύνδεσμοι και τένοντες, που συνεργάζονται, ώστε ο αγκώνας να επιτελεί κάμψη και έκταση, καθώς και πρηνισμό- υπτιασμό του αντιβραχίου.


Σχηματική απεικόνιση του αγκώνα                               Πρηνισμός και υπτιασμός αντιβραχίου

 

1. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΗΣ ΚΕΡΚΙΔΑΣ

Το κάταγμα της κεφαλής κερκίδας είναι το συχνότερο κάταγμα στην περιοχή του αγκώνα, φθάνοντας έως και το 60% των καταγμάτων στην άρθρωση αυτή. Αφορά το 3% στο σύνολο των καταγμάτων του σκελετού. Σε ποσοστό 85% συμβαίνει σε δραστήριους ενήλικες 20-60 ετών και ο συνηθέστερος μηχανισμός κάκωσης είναι η πτώση στο έδαφος και η στήριξη με την παλάμη. Όχι σπάνια, το κάταγμα αυτό συνοδεύεται και από άλλες κακώσεις του καρπού, του αγκώνα και του ώμου, γι’ αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μη διαφύγουν συνοδές κακώσεις, που θα οδηγήσουν σε άσχημα αποτελέσματα.


Μηχανισμός κατάγματος κεφαλής κερκίδας

 

Κλινική εικόνα κατάγματος κεφαλής κερκίδας                    

Ο ασθενής με κάταγμα κεφαλής κερκίδας πονάει στην περιοχή του αγκώνα, κυρίως στην έξω πλευρά, σχεδόν αμέσως μετά τον τραυματισμό. Δυσκολεύεται να εκτελέσει κινήσεις του αγκώνα, παρά μόνο ένα μικρό εύρος κάμψης και έκτασης. Οι κινήσεις υπτιασμού-πρηνισμού είναι ιδιαίτερα επώδυνες.                                                               

Ταξινόμηση – Αντιμετώπιση καταγμάτων κεφαλής κερκίδας

Αν και τα περισσότερα κατάγματα κεφαλής κερκίδας είναι ρωγμώδη και απαρεκτόπιστα ή ελάχιστα παρεκτοπισμένα, υπάρχουν και τα παρεκτοπισμένα, τα οποία χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή στην αντιμετώπιση. Τα απαρεκτόπιστα συνήθως χρειάζονται μια απλή ανάρτηση του ώμου, χωρίς τοποθέτηση γύψου και σταδιακή κινητοποίηση με ή χωρίς χρήση λειτουργικού κηδεμόνα. Μπορεί αρχικά να βοηθήσει παρακέντηση στην άρθρωση για αφαίρεση αιματώματος και έγχυση τοπικού αναισθητικού, για ανακούφιση του πόνου. Με την πρώιμη κινητοποίηση καταπολεμούμε τη δυσκαμψία, η οποία συνήθως περιορίζει την πλήρη έκταση του αγκώνα, καθώς και τον πλήρη υπτιασμό. Η φυσικοθεραπεία (κινησιοθεραπεία) βοηθάει στις περισσότερες περιπτώσεις.


Ταξινόμηση καταγμάτων κεφαλής κερκίδας

 

Τα παρεκτοπισμένα κατάγματα κεφαλής κερκίδας χρήζουν διεξοδικού ελέγχου με τρισδιάστατη αξονική ή/και μαγνητική τομογραφία, ώστε να αναγνωριστεί με ευκρίνεια η μορφολογία του κατάγματος και να αποκλεισθούν (ή να αποκαλυφθούν) συνοδές κακώσεις του αγκώνα, όπως άλλα κατάγματα ή συνδεσμικές βλάβες.

Τα παρεκτοπισμένα κατάγματα χρειάζονται πάντα χειρουργική αντιμετώπιση. Στις πιο απλές περιπτώσεις, μετά από ανοικτή ανάταξη ακολουθεί οστεοσύνθεση με μικρές κατάλληλες βίδες, όπου συνήθως 2 αρκούν (δεξιά εικόνα). Πολύ γρήγορα μετά το χειρουργείο ενθαρρύνεται η κινητοποίηση του αγκώνα, προς αποφυγή δυσκαμψίας.


Κάταγμα αυχένα (τύπου ΙΙ),                                                                                                   Παρεκτοπισμένο κάταγμα, οστεοσύνθεση   
συντηρητική αντιμετώπιση                                                                                                     κατάγματος με 2 κοχλίες

 

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί οστεοσύνθεση με ειδικές μικρές πλάκες (επόμενη εικόνα αριστερά), αλλά σχεδόν πάντα μετά από τέτοιους τραυματισμούς παραμένει ένα ποσοστό δυσκαμψίας του αγκώνα. Στις πιο βαριές περιπτώσεις συντριβής της κεφαλής κερκίδας, κατά τις οποίες το κάταγμα είναι υπεράνω ανακατασκευής, ή αφαιρείται εντελώς η κεφαλή κερκίδας, ή αντικαθίσταται από μεταλλική κεφαλή (αρθροπλαστική κεφαλής κερκίδας, επόμενη εικόνα δεξιά).

Αν και φαινομενικά τα κατάγματα κεφαλής κερκίδας είναι απλά, πολλές φορές η έκβασή τους κρύβει εκπλήξεις. Για το λόγο αυτό χρειάζεται πολύ προσεκτικός έλεγχος, ώστε να αναδειχθεί η σοβαρότητα του τραυματισμού (μικρή ή μεγάλη), και αναλόγως να σχεδιαστεί η θεραπεία, συντηρητική ή χειρουργική, που θα επαναφέρει την πλήρη λειτουργικότητα του αγκώνα.

 

Συμπερασματικά, τα κατάγματα κεφαλής κερκίδας είναι τα συχνότερα κατάγματα στην περιοχή του αγκώνα και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μη διαφύγουν της διάγνωσης. Τα περισσότερα εξ’αυτών αντιμετωπίζονται συντηρητικά, ενώ τα παρεκτοπισμένα χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση, ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή μετατραυματική λειτουργία του αγκώνα.

Ο Δρ Β.Κ.Φωτόπουλος διαθέτει μεγάλη εμπειρία στην αντιμετώπιση των καταγμάτων κεφαλής κερκίδας. Έχοντας εργαστεί επί σειρά ετών σε μεγάλα τραυματολογικά νοσοκομεία της Ελλάδας και της Γερμανίας, έχει επιτελέσει πληθώρα επεμβάσεων με κατάγματα κεφαλής κερκίδας. Η συνεργασία του με εξαιρετική αναισθησιολογική και φυσικοθεραπευτική ομάδα, εγγυάται άριστο λειτουργικό αποτέλεσμα, ανώδυνα και πολύ γρήγορα. 

2. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΩΛΕΚΡΑΝΟΥ

Τα κατάγματα ωλεκράνου συμβαίνουν συνήθως κατά την πτώση στο έδαφος και την άμεση πλήξη του αγκώνα στην περιοχή του ωλεκράνου. Μπορεί, όμως, να συμβούν και κατά τη διάρκεια πτώσης με τον αγκώνα σε έκταση, ως αποτέλεσμα απότομης σύσπασης του τρικεφάλου μυός και δημιουργίας αποσπαστικού κατάγματος του ωλεκράνου.


                  Σχηματική απεικόνιση κατάγματος Ωλεκράνου

 

Διάγνωση των καταγμάτων ωλεκράνου

Η διάγνωση τίθεται από το ιστορικό του τραυματισμού, από την κλινική εικόνα (έντονο οίδημα, πόνο και αδυναμία κινήσεων του αγκώνα) και επιβεβαιώνεται από ακτινολογικό έλεγχο με απλές ακτινογραφίες (επόμενη εικόνα). Σε πολύπλοκες καταστάσεις απαιτείται περαιτέρω έλεγχος με τρισδιάστατη αξονική τομογραφία.


Κάταγμα ωλεκράνου

 

Αντιμετώπιση των καταγμάτων ωλεκράνου

Στις ελάχιστες περιπτώσεις των απαρεκτόπιστων καταγμάτων ωλεκράνου, η αντιμετώπιση γίνεται με ακινητοποίηση του αγκώνα για 4-6 εβδομάδες. Συνήθως όμως, τα κατάγματα ωλεκράνου παρουσιάζουν παρεκτόπιση, οπότε απαιτείται η ανοικτή ανάταξη και η εσωτερική οστεοσύνθεση, η οποία, αναλόγως του τύπου του κατάγματος, γίνεται είτε με ταινία ελκυσμού, είτε με πλάκα και βίδες (επόμενη εικόνα).

Η αποθεραπεία των καταγμάτων ωλεκράνου απαιτεί προοδευτική κινητοποίηση με ειδικούς λειτουργικούς κηδεμόνες (επόμενη εικόνα) και φυσικοθεραπεία, ώστε να επανακτηθεί το πλήρες εύρος κίνησης (κάμψης και έκτασης) του αγκώνα.


Λειτουργικός κηδεμόνας αγκώνα

 

Ο Δρ Β.Κ.Φωτόπουλος διαθέτει μεγάλη εμπειρία στην αντιμετώπιση των καταγμάτων ωλεκράνου. Έχοντας εργαστεί επί σειρά ετών σε μεγάλα τραυματολογικά νοσοκομεία της Ελλάδας και της Γερμανίας, έχει επιτελέσει πληθώρα επεμβάσεων με κατάγματα ωλεκράνου. Η συνεργασία του με εξαιρετική αναισθησιολογική και φυσικοθεραπευτική ομάδα, εγγυάται άριστο λειτουργικό αποτέλεσμα, ανώδυνα και πολύ γρήγορα.

 

3. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΑΤΩ ΠΕΡΑΤΟΣ ΒΡΑΧΙΟΝΙΟΥ

Τα κατάγματα αυτά είναι τα σπανιότερα του αγκώνα. Συνήθως προκαλούνται από κακώσεις υψηλής ενέργειας, όπως τα τροχαία ατυχήματα και οι πτώσεις από ύψος.

Διάγνωση καταγμάτων κάτω πέρατος βραχιονίου

Πέραν της απλής ακτινογραφίας, απαιτείται αξονική τομογραφία, για τον ακριβή έλεγχο της παρεκτόπισης και τη λήψη σωστής απόφασης αντιμετώπισης.

Διάφοροι τύποι καταγμάτων κάτω πέρατος βραχιονίου

 

Αντιμετώπιση καταγμάτων κάτω πέρατος βραχιονίου

Τα ρωγμώδη απαρεκτόπιστα κατάγματα αντιμετωπίζονται συντηρητικά με ακινητοποίηση και προοδευτική κινητοποίηση με λειτουργικούς κηδεμόνες αγκώνα.

Τα παρεκτοπισμένα κατάγματα απαιτούν πάντοτε χειρουργική επέμβαση με ανατομική ανάταξη και σταθερή οστεοσύνθεση, ώστε να επιτραπεί η γρήγορη κινητοποίηση του αγκώνα και να αποφευχθούν δυσκαμψίες.

Συντριπτικό κάταγμα, αντιμετώπιση με πλάκες-βίδες

 

Σε συντριπτικά κατάγματα, τα οποία είναι υπεράνω ανακατασκευής, η αντιμετώπιση είναι με αρθροπλαστική αγκώνα (επόμενη εικόνα)

Επιπλοκές καταγμάτων κάτω πέρατος βραχιονίου

Η πιο σοβαρή επιπλοκή των καταγμάτων αυτών είναι ο τραυματισμός βραχιονίου αρτηρίας, με σοβαρό κίνδυνο ακρωτηριασμού του χεριού, εάν η κάκωση παραμείνει αδιάγνωστη. Η συχνότερη επιπλοκή τους είναι η μετατραυματική δυσκαμψία. Αυτή μπορεί να συμβεί μετά από συντηρητική, αλλά και χειρουργική αντιμετώπιση. Για το λόγο αυτό η χειρουργική επέμβαση πρέπει να εξασφαλίζει όσο το δυνατόν σταθερότερη οστεοσύνθεση, που θα επιτρέψει την πρώιμη κινητοποίηση. Συνοπτικά οι επιπλοκές είναι:

  • Νευροαγγειακός τραυματισμός
  • Μετατραυματική δυσκαμψία
  • Πώρωση σε πλημμελή θέση (σε μη αποδεκτή θέση)
  • Ψευδάρθρωση (να μην κολλάει το κόκκαλο)
  • Λοίμωξη
  • Ωλένια νευρίτιδα

Συμπερασματικά, τα κατάγματα κάτω πέρατος βραχιονίου είναι τα πιο σπάνια, αλλά τα πιο σοβαρά κατάγματα στην περιοχή του αγκώνα. Τα περισσότερα εξ’αυτών χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση, ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή μετατραυματική λειτουργία του αγκώνα.