Αρθροσκόπηση αγκώνα

Η αρθροσκόπηση του αγκώνα ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του ΄80, προσφέροντας ανεκτίμητη βοήθεια στην διάγνωση και θεραπεία των παθήσεων του αγκώνα. Αν και η αρθροσκόπηση ξεκίνησε από το γόνατο, η διαγνωστική και θεραπευτική της αξία αναγνωρίστηκε γρήγορα. έτσι η αρθροσκόπηση επεκτάθηκε σε πολλές αρθρώσεις, όπως ώμο, αγκώνα, πηχεοκαρπική, ισχίο και ποδοκνημική, ακόμα και τις αρθρώσεις των δακτύλων. 

Ανατομία του Αγκώνα

Ο αγκώνας είναι μια σύνθετη άρθρωση που σχηματίζεται από 3 οστά:

  • το βραχιόνιο προς τα πάνω,
  • την ωλένη κάτω και προς τα έσω και
  • την κερκίδα κάτω και προς τα έξω μεριά του αντίχειρα.

 

 

Οι επιφάνειες των οστών εντός της άρθρωσης καλύπτονται από τον αρθρικό χόνδρο, μια λεπτή και λεία δομή που επιτρέπει στα οστά να ολισθαίνουν το ένα στο άλλο με μηδενικό συντελεστή τριβής. Τα οστά περιβάλλονται από τον αρθρικό υμένα, μια λεπτή μεμβράνη. Ο ρόλος του αρθρικού υμένα, είναι να τρέφει και να λειαίνει τις αρθρικές επιφάνειες με μικρή ποσότητα υγρού που παράγει.  Τα οστά συγκρατούνται μεταξύ τους με ισχυρές ταινίες συνδετικού ιστού, που ονομάζονται σύνδεσμοι. Οι σύνδεσμοι επιτρέπουν συγκεκριμένες κινήσεις και εξασφαλίζουν τη σταθερότητα και λειτουργικότητα της άρθρωσης. Η ομαλή κάμψη-έκταση εξαρτάται από την σχέση του βραχιονίου με την ωλένη, ενώ οι στροφές του αντιβραχίου σχετίζονται με την συνεργασία της ωλένης και της κερκίδας. Πολύ κοντά στην άρθρωση του αγκώνα διέρχονται τα τρία κύρια νεύρα του άνω άκρου (κερκιδικό, ωλένιο και μέσο νεύρο). Αυτά πρέπει να προστατευτούν κατά την διενέργεια των χειρουργικών προσπελάσεων.

Ενδείξεις για την αρθροσκόπηση του αγκώνα

Οι συνηθέστερες παθήσεις που μπορούν να αντιμετωπιστούν με την αρθροσκόπηση του αγκώνα είναι:

  • Η έξω επικονδυλίτιδα
  • Η αφαίρεση ελεύθερων τεμαχίων (υμενική χονδρομάτωση)
  • Η δυσκαμψία (αγκύλωση) του αγκώνα
  • Οι χόνδρινες βλάβες/κακώσεις του αρθρικού χόνδρου
  • Η ρευματοειδής αρθρίτιδα
  • Η διαχωριστική οστεοχονδρίτιδα (όταν ένα οστεοχόνδρινο τεμάχιο αποκολλάται) 
  • Η υμενίτιδα (αντίδραση του υμένα) σε παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η ψωριασική αρθρίτιδα κλπ

Παρά την εξέλιξη της αρθροσκοπικής τεχνικής, η ανοικτή επέμβαση εξακολουθεί να είναι η επιλογή για την αποκατάσταση των πλάγιων συνδέσμων, την ανάταξη και οστεοσύνθεση καταγμάτων του αγκώνα, την ολική αρθροπλαστική του αγκώνα, την επανακαθήλωση του τένοντα του δικεφάλου, την αποσυμπίεση του ωλενίου νεύρου κ.α.

Ποια είναι η προετοιμασία για την αρθροσκόπηση του αγκώνα;

Ο ασθενής μας, έχοντας λάβει λεπτομερείς γραπτές οδηγίες, προσέρχεται στο νοσοκομείο νηστικός την προκαθορισμένη ημέρα και ώρα. Υποβάλλεται στον προεγχειρητικό έλεγχο. Αυτός περιλαμβάνει τις συνήθεις αιματολογικές εξετάσεις, ηλεκτροκαρδιογράφημα, καρδιολογική εκτίμηση και ακτινογραφία θώρακος. Σε νέους ασθενείς με καλή γενική κατάσταση, η επέμβαση μπορεί να γίνει χωρίς παραμονή του ασθενούς στο νοσοκομείο.

Τι είδους αναισθησία χρειάζεται για την αρθροσκόπηση του αγκώνα;

Η αρθροσκόπηση του αγκώνα μπορεί να γίνει είτε με γενική αναισθησία (ο ασθενής κοιμάται καθ’ όλη την διάρκεια του χειρουργείου) ή με περιοχική αναισθησία με υπερκλείδιο μπλοκ. Η τελευταία παρέχει εξαιρετική αναλγησία που διαρκεί  αρκετές ώρες μετά το χειρουργείο. Αυτό είναι εξαιρετικό για τον ασθενή, αλλά σχετικό μειονέκτημα για το χειρουργό, διότι δε μας δίνει τη δυνατότητα να ελέγξουμε άμεσα μετεγχειρητικά τη λειτουργικότητα των νεύρων. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί επικουρικά για τον έλεγχο του πόνου στην αίθουσα ανάνηψης, αφού ο χειρουργός ελέγξει την ακεραιότητα των νεύρων του χειρουργημένου σκέλους.

Πώς γίνεται η αρθροσκόπηση του αγκώνα;

Ο ασθενής τοποθετείται στο χειρουργικό κρεβάτι σε κατάλληλη θέση ώστε ο χειρουργός να έχει πρόσβαση στην περιοχή του αγκώνα. Μπορεί να τοποθετηθεί σε πλάγια θέση, ή σε πρηνή (μπρούμητα), αναλόγως της τεχνικής του χειρουργού. ο Δρ Β.Κ.Φωτόπουλος προτιμά την τοποθέτηση του ασθενούς σε πρηνή θέση.

 

Θέση του ασθενούς για την αρθροσκόπηση του αγκώνα

 

Στην συνέχεια διανοίγονται μικρές οπές στο δέρμα (3-4 χιλιοστών η καθεμία), από τις οποίες εισάγεται η αρθροσκοπική κάμερα και τα εργαλεία. Η επέμβαση διενεργείται με συνεχή ροή αρθροσκοπικού υγρού εντός της άρθρωσης και η κάμερα είναι συνδεδεμένη με ειδικό μόνιτορ, που μεγεθύνει την εικόνα περίπου 10 φορές. Η επέμβαση καταγράφεται σε DVD, το οποίο ο ασθενής μας λαμβάνει μαζί με το εξιτήριο.

Μετά το τέλος της επέμβασης στον αγκώνα τοποθετείται μια απλή ελαστική περίδεση.

Πόσο διαρκεί η αρθροσκόπηση του αγκώνα;

Αναλόγως της περίπτωσης, η αρθροσκόπηση του αγκώνα διαρκεί από μισή ώρα έως δύο ώρες.

Πόσο χρειάζεται να παραμείνω στο νοσοκομείο μετά από αρθροσκόπηση του αγκώνα;

Σε νέους ασθενείς με καλή γενική κατάσταση, η επέμβαση μπορεί να γίνει χωρίς παραμονή του ασθενούς στο νοσοκομείο. Σε σύνθετες χειρουργικές πράξεις, ή σε μεγαλύτερης ηλικίας ασθενείς, συνιστάται η παραμονή στο νοσοκομείο για ένα βράδυ. Την επομένη ημέρα διενεργείται αλλαγή του τραύματος και ο ασθενής εξέρχεται του νοσοκομείου, έχοντας λάβει γραπτές οδηγίες σχετικά με την φαρμακευτική αγωγή και το μετεγχειρητικό πρόγραμμα αοθεραπείας.

Ποια είναι η αποθεραπεία μετά από αρθροσκόπηση του αγκώνα;

Το πρόγραμμα αποθεραπείας εξαρτάται αποκλειστικά από την πάθηση του ασθενούς.  Για το λόγο αυτό, εξατομικεύεται και παρακολουθείται στενά κατά τις τακτικές επανεξετάσεις. Οι ασθενείς της ομάδας μας λαμβάνουν λεπτομερές πρόγραμμα κινησιοθεραπείας και ασκήσεων, που μειώνει κατά πολύ την ανάγκη για επιπρόσθετη φυσικοθεραπεία. Παρόλα αυτά, η  φυσικοθεραπεία έχει θέση, με αρχικό στόχο την υποχώρηση του οιδήματος και την εξάλειψη του πόνου. Έτσι, επιτυγχάνεται γρηγορότερα το πλήρες εύρος κίνησης του αγκώνα, ενώ ακολουθείται και πρόγραμμα μυϊκής ενδυνάμωσης. Η επιστροφή σε πλήρη δραστηριότητα εξαρτάται από το είδος της επέμβασης και τις απαιτήσεις του ασθενούς και κυμαίνεται από 4-12 εβδομάδες.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της αρθροσκόπησης του αγκώνα;

Τα πλεονεκτήματα της αρθροσκόπησης του αγκώνα είναι:

  • μηδαμινός τραυματισμός στα μαλακά μόρια της άρθρωση (με προσοχή πάντα στα διερχόμενα νεύρα),
  • αναίμακτη επέμβαση,
  • λεπτομερής έλεγχος και εξέταση του εσωτερικού της άρθρωσης, καθώς με το αρθροσκόπιο μπορούμε να δούμε οποιαδήποτε περιοχή της άρθρωσης και μάλιστα σε μεγέθυνση 5-10 φορές μεγαλύτερη από την πραγματικότητα,
  • διενέργεια λεπτών χειρουργικών χειρισμών που με ανοικτές μεθόδους δε θα ήταν εφικτές. Αυτό οδηγεί σε άριστα μετεγχειρητικά αποτελέσματα.
  • λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος και
  • ταχύτερη μετεγχειρητική αποκατάσταση

Ποιες είναι οι επιπλοκές από την αρθροσκόπηση του αγκώνα;

Στη διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει ομοφωνία σχετικά με το ελαφρά υψηλότερο ποσοστό κακώσεων των νεύρων της περιοχής του αγκώνα σε σχέση με την αρθροσκοπική χειρουργική του ώμου και του γόνατος. Φυσικά, η εμπειρία του Χειρουργού μειώνει ή και εξαλείφει αυτόν τον κίνδυνο. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να αναπτυχθεί μετεγχειρητικό αίμαρθρο (αιμορραγία στην άρθρωση), το οποίο αφαιρείται εύκολα με παρακέντηση.

Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι η αρθροσκόπηση του αγκώνα είναι μια επέμβαση με μικρή βαρύτητα, αλλά με πολύ μεγάλη αποτελεσματικότητα σε ένα ευρύ φάσμα παθήσεων του αγκώνα.

Ο Δρ. Β.Κ.Φωτόπουλος ασχολείται στενά με την αρθροσκοπική χειρουργική από τα πρώτα βήματα της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας. Είναι ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Αρθροσκοπικής Εταιρείας (ΕΑΕ) από το 2004, τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Αρθροσκοπικής Εταιρείας (ESSKA) από το 2007 Την τετραετία 2007-2010 διετέλεσε επικεφαλής του αρθροσκοπικού τμήματος του Νοσοκομείου “St.Katharinen Hospital” της Κολωνίας (παράρτημα του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Κολωνίας) Στο νοσοκομείο αυτό, οργάνωσε το αρθροσκοπικό τμήμα και επιτέλεσε πληθώρα αρθροσκοπικών επεμβάσεων, εκπαιδεύοντας παράλληλα  νέους ορθοπαιδικούς.

Εάν πάσχετε από πόνο ή τραυματισμό στον αγκώνα, επικοινωνήστε με τον Ορθοπαιδικό Δρ.Β.Κ.Φωτόπουλο.

Διαβάστε επίσης τα ακόλουθα πολύ ενδιαφέροντα άρθρα: