Οστεοσύνθεση καταγμάτων γόνατος

Τα κατάγματα στην περιοχή του γόνατος περιλαμβάνουν:

  • τα κατάγματα της επιγονατίδας,
  • τα κατάγματα των μηριαίων κονδύλων (κάτω πέρας μηριαίου οστού) και
  • τα κατάγματα των κνημιαίων κονδύλων (άνω πέρας κνήμης) της κνήμης.

Τα κατάγματα αυτά είναι σοβαροί, ενδοαρθρικοί τραυματισμοί, που απαιτούν  αφενός ανατομική ανάταξη και αφετέρου γρήγορη κινητοποίηση.

Επομένως,  η θεραπεία τους  είναι  συνήθως χειρουργική. Γίνεται ανοικτή ανάταξη και οστεοσύνθεση, ενώ εναλλακτικά μπορεί να γίνουν με αρθροσκοπική υποβοήθηση, εάν ο Ορθοπαιδικός είναι εξοικειωμένος με την τεχνική αυτή. Το πλεονέκτημα της αρθροσκοπικά υποβοηθούμενης ανάταξης είναι η ελάχιστα παρεμβατική τεχνική και η ακρίβεια της ανατομικής ανάταξης του κατάγματος. Ο Δρ.Β.Κ.Φωτόπουλος είναι εκπαιδευμένος πάνω σε αυτήν την τεχνική, την οποία χρησιμοποιεί αποκλειστικά τα τελευταία 15 έτη. Ο στόχος της επέμβασης είναι η αποκατάσταση της ανατομίας και η σταθεροποίηση του κατάγματος, που θα επιτρέψει την πρώιμη κινητοποίηση της άρθρωσης.

 

1. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΕΠΙΓΟΝΑΤΙΔΑΣ

Τα κατάγματα αυτά είναι συνήθως αποτέλεσμα πτώσης στο έδαφος με το γόνατο, ή αποτέλεσμα τροχαίων ατυχημάτων. Μπορεί επίσης να συμβούν μετά από βίαιη σύσπαση του τετρακεφάλου μυός.

Η συνηθέστερη μορφολογία τους είναι τα εγκάρσια κατάγματα που ουσιαστικά διαταράσσουν τον εκτατικό μηχανισμό του γόνατος.

Διακρίνονται σε ρωγμώδη και σε παρεκτοπισμένα

Διάγνωση καταγμάτων επιγονατίδας

Η κλινική εικόνα είναι χαρακτηριστική στα παρεκτοπισμένα κατάγματα. Αυτά εμφανίζονται με διάσταση των δυο τμημάτων, στα οποία διακόπτεται η συνέχεια του εκτατικού μηχανισμού του τετρακεφάλου. Χαρακτηριστικά, οι άρρωστοι δεν μπορούν να εκτείνουν το γόνατό τους, το οποίο είναι διογκωμένο (γεμίζει με αίμα) και στην ψηλάφηση παρουσιάζει κενό ανάμεσα στα δυο τμήματα της επιγονατίδος που διαχωρίστηκαν. Στα ρωγμώδη απαρεκτόπιστα χρειάζεται προσοχή, ώστε να μη διαφύγουν και θεωρηθούν απλά ως «κάκωση» του γόνατος. Διαγνωστικά θα βοηθήσει η απλή ακτινογραφία σε τρία επίπεδα (face, profile και κατ’εφαπτομένη), αλλά η αξονική τομογραφία είναι απαραίτητη για τον προεγχειρητικό σχεδιασμό της επέμβασης.

 

Κατάγματα επιγονατίδας

Κατάγματα επιγονατίδας: A. Σε Profile και B. Σε κατ’ εφαπτομένη ακτινογραφία

 

Αντιμετώπιση καταγμάτων επιγονατίδας

Τα ρωγμώδη απαρεκτόπιστα κατάγματα αντιμετωπίζονται συντηρητικά με κηδεμόνα που κρατά το γόνατο ακινητοποιημένο σε έκταση. Η βάδιση επιτρέπεται με πατερίτσες και το κάταγμα πωρώνεται σχεδόν κατά κανόνα χωρίς προβλήματα σε 4-6 εβδομάδες.

Τα παρεκτοπισμένα κατάγματα αντιμετωπίζονται πάντοτε με χειρουργική επέμβαση. Η επιγονατίδα έχει αρθρική επιφάνεια που θα πρέπει να αποκατασταθεί για να εξασφαλιστεί ομαλή κίνηση και λειτουργία, διαφορετικά, όπως σε κάθε ενδαρθρικό κάταγμα, θα παραμείνει ανώμαλη αρθρική επιφάνεια με αποτέλεσμα την εμφάνιση μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας.

 

Κάταγμα επιγονατίδας, πριν και μετά

Κάταγμα επιγονατίδας, πριν και μετά την οστεοσύνθεση

 

Τα συντριπτικά κατάγματα επιγονατίδας απαιτούν ειδικούς χειρισμούς ανάταξης και οστεοσύνθεσης. Όταν το κάταγμα είναι υπεράνω ανακατασκευής, τότε η επιγονατίδα μπορεί να αφαιρεθεί. Η τελευταία μέθοδος καλό είναι να χρησιμοποιείται μόνο σε ακραίες περιπτώσεις.

 

ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΜΗΡΙΑΙΩΝ ΚΟΝΔΥΛΩΝ

Τα κατάγματα αυτά δεν είναι τόσο συχνά όσο τα κατάγματα των κνημιαίων κονδύλων. Συνήθως αφορούν νεαρά άτομα και συμβαίνουν σε κακώσεις υψηλής ενέργειας (εργατικά ατυχήματα, τροχαία ατυχήματα, πτώσεις από ύψος).

Τα κατάγματα αυτά αφορούν την περιοχή των μηριαίων κονδύλων και μπορεί το κάταγμα να συμβεί ύπερθεν των κονδύλων (υπερκονδύλιο) ή κατά τη διάρκεια του ατυχήματος να διαχωρισθούν οι κόνδυλοι (διακονδύλιο) ή να είναι συνδυασμός (υπερ-διακονδύλιο).

 

Κατηγορίες καταγμάτων

Κατηγορίες καταγμάτων μηριαίων κονδύλων

 

Τα διακονδύλια κατάγματα είναι πιο σοβαρά, γιατί διαταράσσεται η αρχιτεκτονική της άρθρωσης του γόνατος, που μπορεί να οδηγήσει αρθρίτιδα.

Πώς εμφανίζονται τα κατάγματα μηριαίων κονδύλων;

Τα κατάγματα της περιοχής των κονδύλων, προκαλούν σημαντική παραμόρφωση στην περιοχή πάνω και στο γόνατο, που προκαλεί κριγμό και έντονο πόνο σε κάθε προσπάθεια κίνησης. Το πόδι εμφανίζει μια παράδοξη παραμόρφωση, με μεγάλη διόγκωση και ο ασθενής είναι αδύνατο να μετακινήσει το γόνατό του. Εξυπακούεται πως είναι αδύνατη η όρθια στάση και η βάδιση.

Διάγνωση καταγμάτων μηριαίων κονδύλων

Η αρχική εκτίμηση γίνεται με απλές ακτινογραφίες. Απαραίτητη είναι η αξονική τομογραφία με τρισδιάστατη απεικόνιση, που θα αποκαλύψει τις λεπτομέρειες του κατάγματος και θα βοηθήσει στον προεγχειρητικό σχεδιασμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα χρειαστεί αγγειογραφία του σκέλους, για να αποκλειστεί αγγειακός τραυματισμός της ιγνυακής αρτηρίας, που γειτνιάζει στο κάταγμα του γόνατος.

Αντιμετώπιση καταγμάτων μηριαίων κονδύλων

Πρόκειται για σοβαρές κακώσεις και συνήθως ο ασθενής είναι πολυτραυματίας (έχει δηλαδή και άλλες σοβαρές συνοδές κακώσεις). Χρειάζεται νοσηλευτική φροντίδα και όταν η γενική του κατάσταση το επιτρέψει αντιμετωπίζεται χειρουργικά. Ο στόχος της επέμβασης είναι η ανατομική ανάταξη και ανακατασκευή της άρθρωσης και η σταθερή οστεοσύνθεση, που θα επιτρέψει τη γρήγορη κινητοποίηση της άρθρωσης, προς αποφυγή μετατραυματικής δυσκαμψίας.

 

Κάταγμα μηριαίων κονδύλων

Κάταγμα μηριαίων κονδύλων πριν και μετά την οστεοσύνθεση

 

ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΝΗΜΙΑΙΩΝ ΚΟΝΔΥΛΩΝ

Τα κατάγματα αυτά είναι αρκετά συχνά, αφορούν δε συνήθως στον έξω μηριαίο κόνδυλο και πιο σπάνια στον έσω. Αν η βία είναι μεγάλη, είναι δυνατό να παρατηρηθούν συντριπτικά κατάγματα και των δυο κονδύλων.

Κλινική εικόνα καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων

Υπάρχει διόγκωση του γόνατος από συλλογή αίματος (αίμαρθρο), συχνά με παραμόρφωση καθώς και πόνος. Οι κινήσεις του γόνατος είναι περιορισμένες και επώδυνες, ενώ η βάδιση είναι εξαιρετικά δύσκολη ή αδύνατη

 

Μορφές καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων

Μορφές καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων

 

Διάγνωση καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων

Η ακτινογραφία σε δύο επίπεδα (face & profile) θα καθορίσει το είδος του κατάγματος και το βαθμό της συντριβής και της εμβύθισης της αρθρικής επιφανείας. Όσο ξεκάθαρο και να είναι το κάταγμα, απαραίτητη είναι η αξονική τομογραφία, για τον ακριβή σχεδιασμό της θεραπείας, συντηρητικής ή χειρουργικής. Σε ορισμένα κατάγματα (οπωσδήποτα στα τύπου IV κατά Schatzker, αλλά και σε κάποια άλλα) είναι απαραίτητη η αγγειογραφία, για τον αποκλεισμό τραυματισμού της ιγνυακής αρτηρίας, που γειτνιάζει με το κάταγμα.

Θεραπεία καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων

Η συντηρητική θεραπεία είναι κατάλληλη μόνο για μικρό αριθμό περιπτώσεων, όπου το κάταγμα είναι απαρεκτόπιστο (ή ελάχιστα παρεκτοπισμένο έως 2 χιλιοστά). Στην περίπτωση αυτή χρησιμοποιούνται λειτουργικοί κηδεμόνες, που επιτρέπουν ελεγχόμενη κίνηση του γόνατος. Η βάδιση με φόρτιση του γόνατος πρέπει να καθυστερεί 2-3 μήνες, ώστε να αποτραπεί η παρεκτόπιση του κατάγματος που θα απαιτήσει χειρουργική επέμβαση.

Η πλειονότητα των καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων, απαιτεί χειρουργική επέμβαση με ανοικτή ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση. Εναλλακτικά, η ανάταξη μπορεί να γίνει με αρθροσκοπική υποβοήθηση, αποφεύγοντας έτσι τη διάνοιξη της άρθρωσης και επιτελώντας οστεοσύνθεση με ελάχιστα επεμβατική μέθοδο. Αυτή η μέθοδος εξασφαλίζει ταχύτερη και ανατομικότερη αποκατάσταση και εμφανίζει μόνο πλεονεκτήματα σε σύγκριση με την ανοικτή μέθοδο. Τα τελευταία 15 έτη, ο Δρ.Β.Κ.Φωτόπουλος χρησιμοποιεί αποκλειστικά την αρθροσκοπική μέθοδο για την οστεοσύνθεση των καταγμάτων αυτών.

 

Κάταγμα του έξω κνημιαίου

Κάταγμα του έξω κνημιαίου κονδύλου με σημαντικού βαθμού εμβύθιση, πριν και μετά την ανάταξη και οστεοσύνθεση. Στις δεξιές εικόνες η αρθροσκοπική εικόνα πριν και μετά την ανάταξη.

 

Ο στόχος της επέμβασης είναι η ανατομική ανάταξη του κατάγματος και η σταθερή του οστεοσύνθεση που θα επιτρέψει τη γρήγορη κίνηση της άρθρωσης. Το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό, με πλήρη λειτουργική αποκατάσταση του γόνατος.

Επιπλοκές καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων

Εάν το κάταγμα διαφύγει της διάγνωσης, ή η αντιμετώπιση είναι πλημμελής, το γόνατο θα οδηγηθεί γρήγορα στην οστεαρθρίτιδα, γεγονός που θα σημάνει τη λειτουργική έκπτωση της άρθρωσης. Η λύση τότε θα είναι η ολική αρθροπλαστική, η αντικατάσταση δηλαδή της φθαρμένης άρθρωσης με τεχνητή.

 

Μπορείτε επίσης να διαβάσετε τα ακόλουθα ενδιαφέροντα άρθρα:

 

επικοινωνία