Οστεοσύνθεση καταγμάτων γόνατος

Τα κατάγματα στην περιοχή του γόνατος περιλαμβάνουν:

  • τα κατάγματα της επιγονατίδας,
  • τα κατάγματα των μηριαίων κονδύλων (κάτω πέρας μηριαίου οστού) και
  • τα κατάγματα των κνημιαίων κονδύλων (άνω πέρας κνήμης) της κνήμης.

Τα κατάγματα του γόνατος αυτά είναι σοβαροί, ενδοαρθρικοί τραυματισμοί, που απαιτούν  αφενός ανατομική ανάταξη και αφετέρου γρήγορη κινητοποίηση.

Επομένως,  η θεραπεία τους  είναι  συνήθως χειρουργική. Γίνεται ανοικτή ανάταξη και οστεοσύνθεση, ενώ εναλλακτικά μπορεί να γίνουν με αρθροσκοπική υποβοήθηση, εάν ο Ορθοπαιδικός είναι εξοικειωμένος με την τεχνική αυτή. Το πλεονέκτημα της αρθροσκοπικά υποβοηθούμενης ανάταξης είναι η ελάχιστα παρεμβατική τεχνική και η ακρίβεια της ανατομικής ανάταξης του κατάγματος.

1. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΕΠΙΓΟΝΑΤΙΔΑΣ

Τα κατάγματα αυτά είναι συνήθως αποτέλεσμα πτώσης στο έδαφος με το γόνατο, ή αποτέλεσμα τροχαίων ατυχημάτων. Μπορεί επίσης να συμβούν μετά από βίαιη σύσπαση του τετρακεφάλου μυός.

Η συνηθέστερη μορφολογία τους είναι τα εγκάρσια κατάγματα που ουσιαστικά διαταράσσουν τον εκτατικό μηχανισμό του γόνατος.

Διακρίνονται σε ρωγμώδη και σε παρεκτοπισμένα

Διάγνωση καταγμάτων επιγονατίδας

Η κλινική εικόνα είναι χαρακτηριστική στα παρεκτοπισμένα κατάγματα. Αυτά εμφανίζονται με διάσταση των δυο τμημάτων, στα οποία διακόπτεται η συνέχεια του εκτατικού μηχανισμού του τετρακεφάλου. Χαρακτηριστικά, οι άρρωστοι δεν μπορούν να εκτείνουν το γόνατό τους. Το γόνατο είναι διογκωμένο (πρησμένο, γεμίζει με αίμα). Στην ψηλάφηση παρουσιάζει κενό ανάμεσα στα δυο τμήματα της επιγονατίδος που διαχωρίστηκαν.

Στα ρωγμώδη απαρεκτόπιστα χρειάζεται προσοχή, ώστε να μη διαφύγουν και θεωρηθούν απλά ως «κάκωση» του γόνατος.

Διαγνωστικά θα βοηθήσει η απλή ακτινογραφία σε τρία επίπεδα (face, profile και κατ’εφαπτομένη, επόμενη εικόνα). Η αξονική τομογραφία είναι πολλές φορές απαραίτητη για τον προεγχειρητικό σχεδιασμό της επέμβασης.

 

Κατάγματα επιγονατίδας

Κατάγματα επιγονατίδας: A. Σε Profile και B. Σε κατ’ εφαπτομένη ακτινογραφία

 

Αντιμετώπιση καταγμάτων επιγονατίδας

Τα ρωγμώδη απαρεκτόπιστα κατάγματα αντιμετωπίζονται συντηρητικά με κηδεμόνα που κρατά το γόνατο ακινητοποιημένο σε έκταση. Η βάδιση επιτρέπεται με πατερίτσες και το κάταγμα πωρώνεται σχεδόν κατά κανόνα χωρίς προβλήματα σε 4-6 εβδομάδες.

Τα παρεκτοπισμένα κατάγματα αντιμετωπίζονται πάντοτε με χειρουργική επέμβαση. Η επιγονατίδα έχει αρθρική επιφάνεια που θα πρέπει να αποκατασταθεί για να εξασφαλιστεί ομαλή κίνηση και λειτουργία. Διαφορετικά, όπως σε κάθε ενδαρθρικό κάταγμα, θα παραμείνει ανώμαλη αρθρική επιφάνεια με αποτέλεσμα την εμφάνιση μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας.

 

Κατάγματα του γόνατος

Κάταγμα επιγονατίδας, πριν και μετά την οστεοσύνθεση

 

Τα συντριπτικά κατάγματα επιγονατίδας απαιτούν ειδικούς χειρισμούς ανάταξης και οστεοσύνθεσης. Όταν το κάταγμα είναι υπεράνω ανακατασκευής, τότε η επιγονατίδα μπορεί να αφαιρεθεί. Η τελευταία μέθοδος καλό είναι να χρησιμοποιείται μόνο σε ακραίες περιπτώσεις.

 

2. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΜΗΡΙΑΙΩΝ ΚΟΝΔΥΛΩΝ

Τα κατάγματα αυτά είναι πολύ σοβαρές κακώσεις. Ευτυχώς δεν είναι τόσο συχνά, όσο τα κατάγματα των κνημιαίων κονδύλων. Συνήθως αφορούν νεαρά άτομα και συμβαίνουν σε κακώσεις υψηλής ενέργειας (εργατικά ατυχήματα, τροχαία ατυχήματα, πτώσεις από ύψος). Συμβαίνουν και σε ηλικιωμένους, ως αποτέλεσμα πτώσης.

Τα κατάγματα αυτά αφορούν την περιοχή των μηριαίων κονδύλων. Το κάταγμα μπορεί να συμβεί ύπερθεν των κονδύλων (υπερκονδύλιο) ή κατά τη διάρκεια του ατυχήματος να διαχωρισθούν οι κόνδυλοι (διακονδύλιο) ή να είναι συνδυασμός (υπερ-διακονδύλιο).

 

Κατηγορίες καταγμάτων

Κατηγορίες καταγμάτων μηριαίων κονδύλων

 

Τα διακονδύλια κατάγματα είναι πιο σοβαρά, γιατί διαταράσσεται η αρχιτεκτονική της άρθρωσης του γόνατος, που μπορεί να οδηγήσει αρθρίτιδα.

Πώς εμφανίζονται τα κατάγματα μηριαίων κονδύλων;

Τα κατάγματα της περιοχής των κονδύλων, προκαλούν σημαντική παραμόρφωση στην περιοχή του γόνατος. Κάθε προσπάθεια κίνησης  προκαλεί κριγμό και έντονο πόνο. Το πόδι εμφανίζει μια παράδοξη παραμόρφωση, με μεγάλη διόγκωση και ο ασθενής είναι αδύνατο να μετακινήσει το γόνατό του. Εξυπακούεται πως είναι αδύνατη η όρθια στάση και η βάδιση.

Διάγνωση καταγμάτων μηριαίων κονδύλων

Η αρχική εκτίμηση γίνεται με απλές ακτινογραφίες. Απαραίτητη είναι η αξονική τομογραφία με τρισδιάστατη απεικόνιση. Η εξέταση αυτή θα αποκαλύψει τις λεπτομέρειες του κατάγματος και θα βοηθήσει στον προεγχειρητικό σχεδιασμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις θα χρειαστεί αγγειογραφία του σκέλους. Αυτή η εξέταση βοηθάειώστε να αποκλειστεί αγγειακός τραυματισμός της ιγνυακής αρτηρίας, που γειτνιάζει με το κάταγμα του γόνατος.

Αντιμετώπιση καταγμάτων μηριαίων κονδύλων

Πρόκειται για σοβαρές κακώσεις και συνήθως ο ασθενής είναι πολυτραυματίας (έχει δηλαδή και άλλες σοβαρές συνοδές κακώσεις). Χρειάζεται νοσοκομειακή φροντίδα και όταν η γενική του κατάσταση το επιτρέψει, τότε αντιμετωπίζεται χειρουργικά. Ο στόχος της επέμβασης είναι η ανατομική ανάταξη με ανακατασκευή της άρθρωσης και η σταθερή οστεοσύνθεση.  Η σταθερή οστεοσύνθεση θα επιτρέψει τη γρήγορη κινητοποίηση της άρθρωσης, προς αποφυγή μετατραυματικής δυσκαμψίας.

 

Κατάγματα του γόνατος

Κάταγμα μηριαίων κονδύλων πριν και μετά την οστεοσύνθεση

 

3. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΝΗΜΙΑΙΩΝ ΚΟΝΔΥΛΩΝ

Τα κατάγματα αυτά είναι αρκετά συχνά, αφορούν δε συνήθως στον έξω μηριαίο κόνδυλο και πιο σπάνια στον έσω. Αν η βία είναι μεγάλη, είναι δυνατό να παρατηρηθούν συντριπτικά κατάγματα και των δυο κονδύλων.

Κλινική εικόνα καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων

Υπάρχει διόγκωση του γόνατος από συλλογή αίματος (αίμαρθρο), συχνά με παραμόρφωση καθώς και πόνος. Οι κινήσεις του γόνατος είναι περιορισμένες και επώδυνες, ενώ η βάδιση σχεδόν αδύνατη

 

Κατάγματα του γόνατος

Μορφές καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων

 

Διάγνωση καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων

Η ακτινογραφία σε δύο επίπεδα (face & profile) είναι η πρώτη εξέταση. Αναδεικνύει αδρά τη μορφολογία του κατάγματος Απαραιτλητως πρέπει να διενεργηθεί αξονική τομογραφία. Αυτή θα αναδείξει με ακρίβεια το είδος του κατάγματος και το βαθμό της συντριβής και εμβύθισης της αρθρικής επιφανείας. Έτσι, είναι απαραίτητη για τον ακριβή σχεδιασμό της θεραπείας, συντηρητικής ή χειρουργικής. Σε ορισμένα κατάγματα (οπωσδήποτε στα τύπου IV κατά Schatzker, αλλά και σε κάποια άλλα) είναι απαραίτητη η αγγειογραφία. Βοηθά στον εντοπισμό ή αποκλεισμό τραυματισμού της ιγνυακής αρτηρίας, που γειτνιάζει με το κάταγμα.

Θεραπεία καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων

Η συντηρητική θεραπεία είναι κατάλληλη μόνο για μικρό αριθμό περιπτώσεων, όπου το κάταγμα είναι απαρεκτόπιστο. Μπορεί να εφαρμοστεί και σε ελάχιστα παρεκτοπισμένο κάταγμα με εμβύθιση έως 2 χιλιοστά. Στην περίπτωση αυτή χρησιμοποιούνται λειτουργικοί κηδεμόνες, που επιτρέπουν ελεγχόμενη κίνηση του γόνατος. Η βάδιση με φόρτιση του γόνατος πρέπει να καθυστερεί 2-3 μήνες. Έτσι, θα αποτραπεί η παρεκτόπιση του κατάγματος που θα απαιτήσει χειρουργική επέμβαση.

Η πλειονότητα των καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων, απαιτεί χειρουργική επέμβαση με ανοικτή ανάταξη και εσωτερική οστεοσύνθεση.  Εναλλακτικά, η ανάταξη μπορεί να γίνει με αρθροσκοπική υποβοήθηση, αποφεύγοντας έτσι τη διάνοιξη της άρθρωσης. Επιτελούμε έτσι οστεοσύνθεση με ελάχιστα επεμβατική μέθοδο. Αυτή η μέθοδος εξασφαλίζει ταχύτερη και ανατομικότερη αποκατάσταση. Εμφανίζει μόνο πλεονεκτήματα σε σύγκριση με την ανοικτή μέθοδο. Τις 2 τελευταίες δεκαετίες, ο Δρ.Β.Κ.Φωτόπουλος χρησιμοποιεί αποκλειστικά την αρθροσκοπική μέθοδο για την οστεοσύνθεση των καταγμάτων αυτών.

 

Κατάγματα του γόνατος

Κάταγμα του έξω κνημιαίου κονδύλου με σημαντικού βαθμού εμβύθιση, πριν και μετά την ανάταξη και οστεοσύνθεση. Στις δεξιές εικόνες η αρθροσκοπική εικόνα πριν και μετά την ανάταξη.

 

Ο στόχος της επέμβασης είναι η ανατομική ανάταξη του κατάγματος και η σταθερή του οστεοσύνθεση που θα επιτρέψει τη γρήγορη κίνηση της άρθρωσης. Το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικό, με πλήρη λειτουργική αποκατάσταση του γόνατος.

Επιπλοκές καταγμάτων κνημιαίων κονδύλων

Η οστεοσύνθεση καταγμάτων γόνατος, όταν γίνει σωστά, εξασφαλίζει τη λειτουργικότητα και τη βιωσιμότητα του γόνατος. Εάν το κάταγμα διαφύγει της διάγνωσης, ή η αντιμετώπιση είναι πλημμελής, το γόνατο θα οδηγηθεί γρήγορα στην οστεαρθρίτιδα, γεγονός που θα σημάνει τη λειτουργική έκπτωση της άρθρωσης. Η λύση τότε θα είναι η ολική αρθροπλαστική, η αντικατάσταση δηλαδή της φθαρμένης άρθρωσης με τεχνητή.

Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι τα κατάγματα του γόνατος είναι εν δυνάμει σοβαροί τραυματισμοί. Πρέπει να αντιμετωπίζονται σωστά από έμπειρη ορθοπαιδική ομάδα. Μόνο έτσι εξασφαλίζεται η λειτουργική αποκατάσταση και η αποφυγή επιπλοκών.

Ο Δρ.Β.Κ.Φωτόπουλος είναι εκπαιδευμένος πάνω στην αρθροσκοπική αντιμετώπιση των καταγμάτων του γόνατος. Χρησιμοποιεί αποκλειστικά αυτήν την τεχνική τα τελευταία 15 έτη. Ο στόχος της επέμβασης είναι η αποκατάσταση της ανατομίας και η σταθεροποίηση του κατάγματος, που θα επιτρέψει την πρώιμη κινητοποίηση της άρθρωσης.

Μπορείτε επίσης να διαβάσετε τα ακόλουθα ενδιαφέροντα άρθρα:

 

επικοινωνία