Οστεοαρθρίτιδα γόνατος

Η οστεοαρθρίτιδα γόνατος είναι η προοδευτική μη αναστρέψιμη εκφύλιση και καταστροφή του χόνδρου της άρθρωσης. Ο πόνος, το οίδημα και η δυσκαμψία είναι τα κύρια συμπτώματα της αρθρίτιδας. Οποιαδήποτε άρθρωση στο σώμα μπορεί να επηρεαστεί από τη νόσο, αλλά είναι ιδιαίτερα συχνή στο γόνατο.

Η αρθρίτιδα του γόνατος μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς πολλές καθημερινές δραστηριότητες, όπως το περπάτημα, το ανέβασμα/κατέβασμα σκάλας, το γονάτισμα κ.α.. Είναι μια σημαντική αιτία για απώλεια χρόνου εργασίας και σοβαρή αναπηρία για πολλούς ανθρώπους.

Παρόλο που δεν υπάρχει θεραπεία για την αναστροφή της αρθρίτιδας, υπάρχουν πολλές διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές για τη διαχείριση του πόνου και τη διατήρηση της δραστηριότητας των ασθενών.

 

          Κλινική και ακτινολογική εικόνα οστεοαρθρίτιδας

 

Ανατομία του γόνατος

Το γόνατο αποτελείται από το κάτω άκρο του μηριαίου οστού (μηρού), το άνω άκρο της κνήμης και την επιγονατίδα. Τα άκρα αυτών των τριών οστών, έρχονται σε επαφή με τους αρθρικούς χόνδρους, μια ομαλή ουσία που προστατεύει τα οστά και τους επιτρέπει να κινούνται εύκολα με μηδενικό συντελεστή τριβής.
Στην ανατομία του γόνατος συμμετέχουν επίσης οι μηνίσκοι (ο έσω και ο έξω), οι σύνδεσμοι (πρόσθιος και οπίσθιος χιαστός, έσω και έξω πλάγιος σύνδεσμος), καθώς και οι μύες που περιβάλλουν την άρθρωση και κινούν το γόνατο.

Ανατομικά στοιχεία του γόνατος

 

Φυσιολογικά, όλα αυτά τα στοιχεία λειτουργούν αρμονικά. Φλεγμονώδεις παθήσεις (ρευματοειδής αρθρίτιδα) ή τραυματισμοί (ρήξη μηνίσκου, ρήξη προσθίου χιαστού συνδέσμου) μπορούν να διαταράξουν αυτή την αρμονία, με αποτέλεσμα πόνο, μυϊκή αδυναμία και μειωμένη λειτουργία.

Αίτια οστεοαρθρίτιδας του γόνατος

Η οστεοαρθρίτιδα είναι πολυπαραγοντική νόσος. Η κληρονομικότητα παίζει σπουδαίο ρόλο, λόγω της παρουσίας υπεύθυνων γονιδίων στο γενετικό μας υλικό. Παρόλα ταύτα, στην πορεία της ζωής εμφανίζονται πολλοί παράγοντες που επιδρούν στη φθορά και την πρώϊμη εκφύλιση του αρθρικού χόνδρου, όπως:

  • Παλαιότεροι τραυματισμοί του γόνατος που οδήγησαν σε κατάγματα του γόνατος, ρήξεις (σχισίματα) μηνίσκου και συνδεσμικές κακώσεις (ρήξη προσθίου ή οπισθίου χιαστού),
  • Φλεγμονώδεις παθήσεις του γόνατος, όπως ρευματοειδής αρθρίτιδα,
  • Λοιμώξεις του γόνατος,
  • Άσηπτη νέκρωση του γόνατος (ιδιοπαθής, νόσος των δυτών, μακροχρόνια λήψη κορτιζόνης, υπερλιπιδαιμία, N.Gaucher κ.α.)

 

Πώς γίνεται η διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος;

Η διάγνωση γίνεται μετά από λεπτομερή κλινική εξέταση από τον Ορθοπαιδικό Χειρουργό. Πρέπει να αποκλειστούν άλλες παθήσεις που εμφανίζονται με πόνο στο γόνατο, όπως ρήξη μηνίσκου, ή απομακρυσμένα αίτια πόνου, όπως για παράδειγμα η οσφυϊκή δισκοπάθεια. Ο γιατρός θα ζητήσει τις κατάλληλες ακτινογραφίες που θα επιβεβαιώσουν την κλινική διάγνωση. Οι απλές ακτινογραφίες είναι συνήθως αρκετές, ενώ σε ειδικές μόνο περιπτώσεις απαιτείται διενέργεια αξονικής ή μαγνητικής τομογραφίας.

 

           Α. Υγιές γόνατο                           Β. Οστεοαρθρίτιδα γόνατος

Πώς αντιμετωπίζεται το πρόβλημα της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος;

Στα αρχικά στάδια η πάθηση αντιμετωπίζεται συντηρητικά με:

  • αποφυγή καταπόνησης της άρθρωσης,
  • περιορισμό της βάδισης,
  • απώλεια σωματικού βάρους,
  • φυσικοθεραπεία,
  • αντιφλεγμονώδη/αναλγητικά φάρμακα,
  • περιστασιακή χρήση βακτηριών.

Έως σήμερα δεν έχει βρεθεί φάρμακο που να αναστρέφει, ή να αναστέλλει την πορεία της οστεοαρθρίτιδας και απ’ότι φαίνεται για αρκετά χρόνια ακόμη δε θα υπάρξει σημαντική εξέλιξη στον τομέα αυτό. Διάφορες χονδροπροστατευτικές ουσίες που κυκλοφορούν σήμερα στο εμπόριο δεν έχουν θέση στη θεραπεία της ήδη εγκατεστημένης οστεοαρθρίτιδας. Στα πρώιμα στάδια μπορεί να προσφέρουν μια ανακούφιση από τα συμπτώματα.
Όταν αποτύχει η συντηρητική προσέγγιση και το επίπεδο του ασθενούς φθίνει, τότε θέση έχει η χειρουργική αντιμετώπιση. Σε πολύ περιορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ενδείκνυται η αρθροσκοπική επέμβαση, κατά την οποία γίνεται καθαρισμός της άρθρωσης μέσω δύο μικρών οπών στο γόνατο (από τη μια οπή εισάγεται το αρθροσκόπιο, από την άλλη τα αρθροσκοπικά εργαλεία).
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η χειρουργική επέμβαση που ενδείκνυται είναι η αρθροπλαστική του γόνατος. Κατά την επέμβαση αυτή γίνεται αντικατάσταση ολόκληρης της άρθρωσης με τεχνητή (ολική αρθροπλαστική γόνατος), ή αντικατάσταση μέρος αυτής (μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική γόνατος).

 

Μπορείτε επίσης να διαβάσετε τα ακόλουθα ενδιαφέροντα άρθρα: